Choroba Le\u015bniowskiego-Crohna to przewlek\u0142a, nawrotowa choroba zapalna przewodu pokarmowego nale\u017c\u0105ca do grupy nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit. Nie jest chorob\u0105 zaka\u017an\u0105 i nie wynika z pojedynczej, \u0142atwej do wskazania przyczyny. Mo\u017ce zajmowa\u0107 r\u00f3\u017cne odcinki uk\u0142adu pokarmowego, najcz\u0119\u015bciej ko\u0144cowy odcinek jelita kr\u0119tego i jelito grube, a jej przebieg bywa bardzo zr\u00f3\u017cnicowany: od \u0142agodnego po ci\u0119\u017cki, z powik\u0142aniami wymagaj\u0105cymi leczenia operacyjnego. Opisywane objawy, takie jak biegunka czy b\u00f3l brzucha, nie s\u0105 jednak swoiste i mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 tak\u017ce w wielu innych chorobach.<\/p>\n
Choroba Le\u015bniowskiego-Crohna<\/strong>, okre\u015blana tak\u017ce jako choroba Crohna<\/strong> lub dawniej ziarniniakowe zapalenie jelit<\/strong>, jest przewlek\u0142\u0105 zapaln\u0105 chorob\u0105 przewodu pokarmowego. W polskiej nomenklaturze medycznej u\u017cywa si\u0119 pe\u0142nej nazwy upami\u0119tniaj\u0105cej Antoniego Le\u015bniowskiego i Burrilla B. Crohna. Nale\u017cy do nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit<\/strong>, obok wrzodziej\u0105cego zapalenia jelita grubego.<\/p>\n Stan zapalny w tej chorobie mo\u017ce obejmowa\u0107 ka\u017cdy odcinek przewodu pokarmowego<\/strong> \u2014 od jamy ustnej do odbytu \u2014 ale najcz\u0119\u015bciej dotyczy ko\u0144cowego odcinka jelita cienkiego oraz pocz\u0105tkowych fragment\u00f3w jelita grubego. Typowe jest to, \u017ce zmiany zapalne s\u0105 odcinkowe<\/strong>, czyli wyst\u0119puj\u0105 naprzemiennie z pozornie zdrowymi fragmentami jelita. Zapalenie obejmuje zwykle ca\u0142\u0105 grubo\u015b\u0107 \u015bciany jelita<\/strong>, co odr\u00f3\u017cnia t\u0119 chorob\u0119 od cz\u0119\u015bci innych zapale\u0144 i t\u0142umaczy sk\u0142onno\u015b\u0107 do przetok, ropni i zw\u0119\u017ce\u0144.<\/p>\n Nie jest to choroba autoimmunologiczna w prostym znaczeniu tego s\u0142owa, cho\u0107 zaburzenia odpowiedzi immunologicznej<\/strong> odgrywaj\u0105 w niej kluczow\u0105 rol\u0119. Nie jest te\u017c chorob\u0105 nowotworow\u0105, metaboliczn\u0105 ani psychiczn\u0105, chocia\u017c mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w przewodu pokarmowego i wyra\u017anie wp\u0142ywa na samopoczucie psychiczne, sen, aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105 i jako\u015b\u0107 \u017cycia.<\/p>\n Choroba Le\u015bniowskiego-Crohna bywa rozpoznawana zar\u00f3wno u dzieci, jak i u doros\u0142ych. Cz\u0119sto pocz\u0105tek przypada na m\u0142ody wiek doros\u0142y, ale zachorowanie jest mo\u017cliwe tak\u017ce p\u00f3\u017aniej. U cz\u0119\u015bci chorych wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c objawy poza przewodem pokarmowym, dotycz\u0105ce mi\u0119dzy innymi staw\u00f3w, sk\u00f3ry, oczu i dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/p>\n Przyczyna choroby Le\u015bniowskiego-Crohna nie jest jednoznacznie ustalona<\/strong>. Aktualna wiedza wskazuje, \u017ce rozwija si\u0119 ona w wyniku wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania kilku grup czynnik\u00f3w: predyspozycji genetycznej<\/strong>, nieprawid\u0142owej odpowiedzi uk\u0142adu odporno\u015bciowego, sk\u0142adu mikrobioty jelitowej oraz wp\u0142yw\u00f3w \u015brodowiskowych. Nie oznacza to jednak, \u017ce ka\u017cdy czynnik ryzyka jest bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 choroby.<\/p>\n Najbardziej prawdopodobny mechanizm polega na tym, \u017ce u osoby podatnej genetycznie uk\u0142ad odporno\u015bciowy reaguje nadmiernie lub nieprawid\u0142owo na sk\u0142adniki \u015brodowiska jelitowego, w tym na bakterie bytuj\u0105ce w jelicie. Dochodzi do przewlek\u0142ego stanu zapalnego, uszkodzenia \u015bciany jelita i zaburze\u0144 gojenia.<\/p>\n Wyniki bada\u0144 dotycz\u0105cych wp\u0142ywu stresu, antybiotyk\u00f3w, sposobu porodu czy karmienia piersi\u0105 na ryzyko zachorowania s\u0105 cz\u0119\u015bciowo niesp\u00f3jne. Stres psychiczny mo\u017ce nasila\u0107 odczuwanie objaw\u00f3w i pogarsza\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia, ale nie jest uznawany za jedyn\u0105 przyczyn\u0119 choroby<\/strong>.<\/p>\n Objawy choroby Le\u015bniowskiego-Crohna zale\u017c\u0105 od lokalizacji zmian, rozleg\u0142o\u015bci zapalenia oraz obecno\u015bci powik\u0142a\u0144. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b pocz\u0105tek jest stopniowy i sk\u0105poobjawowy, u innych wyst\u0119puje gwa\u0142towniejsze zaostrzenie. Pojedynczy objaw nie potwierdza rozpoznania.<\/p>\n Do mniej charakterystycznych, ale wa\u017cnych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105 afty w jamie ustnej, nudno\u015bci, wzd\u0119cia, uczucie niepe\u0142nego wypr\u00f3\u017cnienia, op\u00f3\u017anienie wzrastania i dojrzewania u dzieci oraz objawy pozajelitowe. Te ostatnie mog\u0105 obejmowa\u0107 b\u00f3le i obrz\u0119ki staw\u00f3w, zapalenie b\u0142ony naczyniowej oka, rumie\u0144 guzowaty czy zmiany w w\u0105trobie i drogach \u017c\u00f3\u0142ciowych.<\/p>\n U cz\u0119\u015bci chorych dominuj\u0105 objawy zwi\u0105zane raczej z powik\u0142aniami ni\u017c z samym zapaleniem, na przyk\u0142ad kolkowy b\u00f3l brzucha i wymioty przy zw\u0119\u017ceniu jelita lub b\u00f3l, gor\u0105czka i tkliwo\u015b\u0107 przy ropniu. Podobne dolegliwo\u015bci mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 mi\u0119dzy innymi w celiakii, zespole jelita dra\u017cliwego, zaka\u017ceniach jelitowych, nowotworach przewodu pokarmowego, gru\u017alicy jelit, niedokrwieniu jelit czy endometriozie.<\/p>\n Choroba Le\u015bniowskiego-Crohna ma zwykle przebieg przewlek\u0142y i nawrotowy<\/strong>. Oznacza to naprzemienne okresy zaostrze\u0144 i remisji, czyli czasu wzgl\u0119dnego wyciszenia objaw\u00f3w i zapalenia. U niekt\u00f3rych os\u00f3b przebieg jest \u0142agodny, u innych z czasem dochodzi do post\u0119pu uszkodzenia jelita.<\/p>\n W praktyce klinicznej opisuje si\u0119 r\u00f3\u017cne fenotypy choroby<\/strong>: posta\u0107 zapaln\u0105, zw\u0119\u017caj\u0105c\u0105 i przetokow\u0105. Znaczenie ma tak\u017ce lokalizacja zmian: jelito kr\u0119te, jelito grube, jednoczesne zaj\u0119cie jelita cienkiego i grubego oraz okolica g\u00f3rnego odcinka przewodu pokarmowego. U dzieci szczeg\u00f3lnie wa\u017cna jest ocena wp\u0142ywu choroby na wzrastanie, dojrzewanie i stan od\u017cywienia.<\/p>\n Nawet je\u015bli objawy ust\u0119puj\u0105, aktywno\u015b\u0107 zapalna nie zawsze znika ca\u0142kowicie. Dlatego wsp\u00f3\u0142czesne leczenie d\u0105\u017cy nie tylko do poprawy samopoczucia, ale tak\u017ce do uzyskania gojenia b\u0142ony \u015bluzowej<\/strong> i ograniczenia d\u0142ugofalowych powik\u0142a\u0144. Pe\u0142ne, trwa\u0142e wyleczenie farmakologiczne nie jest obecnie standardowo mo\u017cliwe, ale u wielu pacjent\u00f3w mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 d\u0142ugie okresy remisji.<\/p>\n Rozpoznanie choroby Le\u015bniowskiego-Crohna ustala si\u0119 na podstawie ca\u0142o\u015bci obrazu klinicznego<\/strong>, a nie na podstawie jednego objawu lub pojedynczego wyniku badania. Nie istnieje jeden test, kt\u00f3ry samodzielnie i bezb\u0142\u0119dnie potwierdza lub wyklucza chorob\u0119.<\/p>\n Podstaw\u0105 diagnostyki s\u0105:<\/p>\n W diagnostyce r\u00f3\u017cnicowej uwzgl\u0119dnia si\u0119 mi\u0119dzy innymi zaka\u017cenia jelitowe, wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego, zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego, celiaki\u0119, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nowotwory, niedokrwienie jelit, sarkoidoz\u0119 oraz gru\u017alic\u0119 jelitow\u0105. U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w konieczne s\u0105 badania w kierunku zaka\u017ce\u0144 przed planowanym leczeniem immunosupresyjnym, na przyk\u0142ad gru\u017alicy lub wirusowego zapalenia w\u0105troby.<\/p>\n Trzeba pami\u0119ta\u0107 o ograniczeniach diagnostyki. Kalprotektyna mo\u017ce by\u0107 podwy\u017cszona tak\u017ce w innych stanach zapalnych, a wynik prawid\u0142owy nie wyklucza ka\u017cdej postaci choroby. Zmiany endoskopowe lub histopatologiczne mog\u0105 by\u0107 niejednoznaczne, zw\u0142aszcza na wczesnym etapie albo po wcze\u015bniejszym leczeniu. Z tego powodu rozpoznanie bywa procesem wymagaj\u0105cym czasu i zestawienia wielu danych.<\/p>\n Leczenie choroby Le\u015bniowskiego-Crohna zale\u017cy od lokalizacji i aktywno\u015bci choroby, obecno\u015bci przetok lub zw\u0119\u017ce\u0144, wieku chorego, chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych, stanu od\u017cywienia, plan\u00f3w rozrodczych oraz wcze\u015bniejszej odpowiedzi na terapi\u0119. Celem jest opanowanie stanu zapalnego, uzyskanie remisji, zapobieganie nawrotom i powik\u0142aniom oraz poprawa jako\u015bci \u017cycia.<\/p>\n Stosowane s\u0105 r\u00f3\u017cne grupy lek\u00f3w:<\/p>\n U dzieci oraz u cz\u0119\u015bci doros\u0142ych wa\u017cn\u0105 rol\u0119 mo\u017ce odgrywa\u0107 leczenie \u017cywieniowe<\/strong>. W pediatrii wy\u0142\u0105czne \u017cywienie dojelitowe jest uznan\u0105 metod\u0105 indukcji remisji w wybranych przypadkach. Nie istnieje jednak jedna uniwersalna dieta lecz\u0105ca chorob\u0119 Crohna. Dieta powinna by\u0107 dostosowana indywidualnie, zw\u0142aszcza przy zw\u0119\u017ceniach, niedo\u017cywieniu lub po operacjach.<\/p>\n Leczenie operacyjne<\/strong> nie oznacza pora\u017cki terapii. Jest potrzebne u wielu pacjent\u00f3w, zw\u0142aszcza przy zw\u0119\u017ceniach, niedro\u017cno\u015bci, ropniach, przetokach, perforacji lub braku skuteczno\u015bci leczenia zachowawczego. Operacja mo\u017ce przynie\u015b\u0107 du\u017c\u0105 popraw\u0119, ale nie usuwa sk\u0142onno\u015bci do nawrot\u00f3w choroby, dlatego cz\u0119sto potrzebne jest dalsze leczenie i monitorowanie.<\/p>\n Monitorowanie skuteczno\u015bci terapii obejmuje ocen\u0119 objaw\u00f3w, badania krwi, kalprotektyn\u0119 w kale, badania endoskopowe i obrazowe oraz kontrol\u0119 dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych lek\u00f3w. Przy leczeniu immunosupresyjnym i biologicznym szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 szczepienia, kontrola ryzyka zaka\u017ce\u0144 i regularne badania zalecone przez lekarza.<\/p>\n Najwa\u017cniejsze ograniczenia leczenia to mo\u017cliwo\u015b\u0107 nawrot\u00f3w, niepe\u0142na odpowied\u017a na terapi\u0119 oraz dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane, takie jak wi\u0119ksza podatno\u015b\u0107 na zaka\u017cenia, zaburzenia metaboliczne po steroidach czy rzadziej ci\u0119\u017csze powik\u0142ania immunosupresji. Dlatego wyb\u00f3r leczenia zawsze wymaga indywidualnej oceny medycznej.<\/p>\n Do typowych powik\u0142a\u0144 choroby Le\u015bniowskiego-Crohna nale\u017c\u0105:<\/p>\n Rokowanie jest zr\u00f3\u017cnicowane. Na przebieg wp\u0142ywaj\u0105 mi\u0119dzy innymi wiek zachorowania, rozleg\u0142o\u015b\u0107 zmian, obecno\u015b\u0107 choroby oko\u0142oodbytowej, potrzeba stosowania steroid\u00f3w, palenie tytoniu, odpowied\u017a na leczenie oraz dost\u0119p do opieki specjalistycznej. Wsp\u00f3\u0142czesne terapie poprawi\u0142y kontrol\u0119 choroby i jako\u015b\u0107 \u017cycia wielu pacjent\u00f3w, ale choroba nadal wymaga d\u0142ugoterminowej obserwacji.<\/p>\n U kobiet planuj\u0105cych ci\u0105\u017c\u0119 kluczowe znaczenie ma dobre wyr\u00f3wnanie choroby przed pocz\u0119ciem. Aktywna choroba zwykle stanowi wi\u0119ksze zagro\u017cenie dla przebiegu ci\u0105\u017cy ni\u017c odpowiednio dobrane leczenie. Decyzje terapeutyczne w ci\u0105\u017cy i w okresie karmienia piersi\u0105 wymagaj\u0105 jednak indywidualnej konsultacji specjalistycznej. U dzieci szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest monitorowanie wzrostu, dojrzewania i stanu od\u017cywienia. U senior\u00f3w i os\u00f3b z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105 trzeba starannie r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 korzy\u015bci i ryzyko terapii.<\/p>\n Nie znamy sposobu, kt\u00f3ry pozwala\u0142by pewnie zapobiec zachorowaniu na chorob\u0119 Le\u015bniowskiego-Crohna. Profilaktyka pierwotna<\/strong> jest wi\u0119c ograniczona. Najlepiej potwierdzonym dzia\u0142aniem zmniejszaj\u0105cym ryzyko ci\u0119\u017cszego przebiegu oraz nawrot\u00f3w jest niepalenie tytoniu<\/strong>.<\/p>\n Profilaktyka wt\u00f3rna<\/strong>, czyli zapobieganie zaostrzeniom i powik\u0142aniom u os\u00f3b ju\u017c choruj\u0105cych, ma du\u017ce znaczenie. Obejmuje przede wszystkim regularne kontrole, monitorowanie skuteczno\u015bci leczenia, unikanie samodzielnego odstawiania lek\u00f3w, leczenie niedobor\u00f3w \u017cywieniowych oraz przestrzeganie zalece\u0144 dotycz\u0105cych szczepie\u0144. Poniewa\u017c cz\u0119\u015b\u0107 terapii os\u0142abia odpowied\u017a immunologiczn\u0105, szczepienia ochronne powinny by\u0107 planowane zgodnie z zaleceniami lekarza.<\/p>\n Badania przesiewowe w kierunku choroby Crohna u populacji og\u00f3lnej nie s\u0105 standardowo zalecane. U os\u00f3b z d\u0142ugotrwa\u0142ym zaj\u0119ciem jelita grubego prowadzi si\u0119 natomiast kontrol\u0119 endoskopow\u0105 w kierunku zmian nowotworowych wed\u0142ug obowi\u0105zuj\u0105cych wytycznych i indywidualnego ryzyka.<\/p>\n Pilna ocena medyczna jest potrzebna, je\u015bli pojawi\u0105 si\u0119 objawy mog\u0105ce wskazywa\u0107 na ci\u0119\u017ckie zaostrzenie lub powik\u0142anie, zw\u0142aszcza:<\/p>\n W razie objaw\u00f3w bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia, takich jak utrata przytomno\u015bci, ci\u0119\u017cka duszno\u015b\u0107 czy cechy wstrz\u0105su, nale\u017cy pilnie wezwa\u0107 pomoc medyczn\u0105.<\/p>\n Wiadomo, \u017ce choroba Le\u015bniowskiego-Crohna jest zwi\u0105zana z przewlek\u0142ym stanem zapalnym jelit, a palenie tytoniu pogarsza jej przebieg. Dobrze udokumentowano tak\u017ce rol\u0119 genetyki, zaburze\u0144 odporno\u015bci i mikrobioty, cho\u0107 proporcje udzia\u0142u tych czynnik\u00f3w u poszczeg\u00f3lnych chorych s\u0105 r\u00f3\u017cne.<\/p>\n Nadal nie wiadomo jednoznacznie<\/strong>, dlaczego u jednej osoby choroba pozostaje \u0142agodna, a u innej szybko prowadzi do przetok i zw\u0119\u017ce\u0144. Trwaj\u0105 badania nad bardziej precyzyjnym doborem terapii, biomarkerami przewiduj\u0105cymi odpowied\u017a na leczenie oraz wp\u0142ywem diety i mikrobioty na przebieg choroby. Wiele obiecuj\u0105cych koncepcji pozostaje jednak na etapie bada\u0144 i nie powinno by\u0107 traktowanych jako potwierdzona metoda leczenia.<\/p>\n Nie. Obie choroby nale\u017c\u0105 do nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit, ale r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 lokalizacj\u0105 i charakterem zapalenia. Choroba Crohna mo\u017ce zajmowa\u0107 ca\u0142y przew\u00f3d pokarmowy i cz\u0119sto obejmuje ca\u0142\u0105 grubo\u015b\u0107 \u015bciany jelita, a wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego dotyczy g\u0142\u00f3wnie jelita grubego i b\u0142ony \u015bluzowej.<\/p>\n Nie. Nie przenosi si\u0119 drog\u0105 kropelkow\u0105, pokarmow\u0105 ani przez kontakt z chorym. To choroba zapalna zwi\u0105zana z nieprawid\u0142ow\u0105 odpowiedzi\u0105 immunologiczn\u0105 u os\u00f3b predysponowanych.<\/p>\n Obecnie zwykle nie m\u00f3wi si\u0119 o trwa\u0142ym wyleczeniu przy u\u017cyciu leczenia farmakologicznego. U wielu pacjent\u00f3w mo\u017cna jednak uzyska\u0107 d\u0142ugie okresy remisji i dobr\u0105 kontrol\u0119 choroby. Nawet po operacji choroba mo\u017ce nawraca\u0107.<\/p>\n Tak, ale nie w takim sensie, \u017ce istnieje jedna dieta lecz\u0105ca wszystkich chorych. \u017bywienie ma du\u017ce znaczenie dla stanu od\u017cywienia, tolerancji objaw\u00f3w i zapobiegania niedoborom. Szczeg\u00f3\u0142owe zalecenia powinny by\u0107 dostosowane do aktywno\u015bci choroby, lokalizacji zmian, obecno\u015bci zw\u0119\u017ce\u0144 i indywidualnej tolerancji pokarm\u00f3w.<\/p>\n Tak. To jeden z najlepiej potwierdzonych czynnik\u00f3w zwi\u0105zanych z wi\u0119kszym ryzykiem zaostrze\u0144, hospitalizacji i potrzeby leczenia operacyjnego. Rzucenie palenia jest wa\u017cnym elementem post\u0119powania.<\/p>\n Cz\u0119sto tak. U dzieci wi\u0119ksze znaczenie maj\u0105 zaburzenia wzrastania, op\u00f3\u017anienie dojrzewania i niedo\u017cywienie. Leczenie oraz monitorowanie musz\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 rozw\u00f3j organizmu, potrzeby \u017cywieniowe i wp\u0142yw choroby na nauk\u0119 oraz codzienne funkcjonowanie.<\/p>\n Nie. Wiele kobiet z chorob\u0105 Crohna mo\u017ce bezpiecznie zaj\u015b\u0107 w ci\u0105\u017c\u0119 i j\u0105 donosi\u0107, zw\u0142aszcza gdy choroba jest dobrze kontrolowana. Najwa\u017cniejsze jest planowanie ci\u0105\u017cy po konsultacji z lekarzem i utrzymanie remisji, poniewa\u017c aktywna choroba zwykle wi\u0105\u017ce si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem ni\u017c prawid\u0142owo dobrane leczenie.<\/p>\n Nie. To cz\u0119ste i nieswoiste objawy, kt\u00f3re mog\u0105 wynika\u0107 z wielu r\u00f3\u017cnych przyczyn, od zaka\u017ce\u0144 po zaburzenia czynno\u015bciowe. Je\u015bli dolegliwo\u015bci s\u0105 przewlek\u0142e, nawracaj\u0105ce, towarzyszy im chudni\u0119cie, gor\u0105czka, niedokrwisto\u015b\u0107 lub objawy oko\u0142oodbytowe, wymagaj\u0105 oceny lekarskiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Choroba Le\u015bniowskiego-Crohna to przewlek\u0142a, nawrotowa choroba zapalna przewodu pokarmowego nale\u017c\u0105ca do grupy nieswoistych chor\u00f3b zapalnych jelit. Nie jest chorob\u0105 zaka\u017an\u0105 i nie wynika z pojedynczej, \u0142atwej do wskazania przyczyny. Mo\u017ce…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1854,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[313],"tags":[644,641,643,642],"class_list":["post-1855","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroby","tag-bol-brzucha","tag-choroba-lesniowskiego-crohna","tag-przewod-pokarmowy","tag-zapalenie-jelit"],"yoast_head":"\nPrzyczyny i czynniki ryzyka<\/h2>\n
Czynniki niemodyfikowalne<\/h3>\n
\n
Czynniki modyfikowalne<\/h3>\n
\n
Objawy<\/h3>\n
\n
Przebieg choroby<\/h3>\n
Rozpoznanie<\/h3>\n
\n
Leczenie<\/h3>\n
\n
Powik\u0142ania i rokowanie<\/h3>\n
\n
Najwa\u017cniejsze informacje o chorobie Le\u015bniowskiego-Crohna<\/h2>\n
\n\n
\n \nObszar<\/th>\n Najwa\u017cniejsze informacje<\/th>\n Znaczenie kliniczne<\/th>\n Wa\u017cne zastrze\u017cenie<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n Definicja<\/td>\n Przewlek\u0142a, nawrotowa nieswoista choroba zapalna jelit, mog\u0105ca zajmowa\u0107 ka\u017cdy odcinek przewodu pokarmowego.<\/td>\n Wymaga d\u0142ugofalowej kontroli, poniewa\u017c mo\u017ce prowadzi\u0107 do uszkodzenia \u015bciany jelita i powik\u0142a\u0144.<\/td>\n Nie jest chorob\u0105 zaka\u017an\u0105 i nie przenosi si\u0119 mi\u0119dzy lud\u017ami.<\/td>\n<\/tr>\n \n Typowe objawy<\/td>\n B\u00f3l brzucha, przewlek\u0142a biegunka, chudni\u0119cie, os\u0142abienie, gor\u0105czka, zmiany oko\u0142oodbytowe.<\/td>\n Taki zestaw dolegliwo\u015bci powinien sk\u0142ania\u0107 do diagnostyki gastroenterologicznej.<\/td>\n Podobne objawy wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce w zaka\u017ceniach, celiakii, zespole jelita dra\u017cliwego i nowotworach.<\/td>\n<\/tr>\n \n Przyczyny<\/td>\n Kluczowe s\u0105 predyspozycje genetyczne, zaburzenia odpowiedzi immunologicznej i wp\u0142yw \u015brodowiska jelitowego.<\/td>\n Wyja\u015bnia to, dlaczego leczenie obejmuje zar\u00f3wno kontrol\u0119 zapalenia, jak i monitorowanie powik\u0142a\u0144.<\/td>\n Czynnik ryzyka nie jest tym samym co bezpo\u015brednia przyczyna zachorowania.<\/td>\n<\/tr>\n \n Czynniki ryzyka<\/td>\n Najlepiej potwierdzony modyfikowalny czynnik ryzyka to palenie tytoniu; wa\u017cne jest te\u017c obci\u0105\u017cenie rodzinne.<\/td>\n Zaprzestanie palenia zmniejsza ryzyko ci\u0119\u017cszego przebiegu i nawrot\u00f3w.<\/td>\n Brak palenia nie eliminuje ryzyka, a palenie nie oznacza, \u017ce choroba na pewno si\u0119 rozwinie.<\/td>\n<\/tr>\n \n Rozpoznanie<\/td>\n Opiera si\u0119 na wywiadzie, badaniu przedmiotowym, badaniach laboratoryjnych, kalprotektynie, kolonoskopii z biopsj\u0105 i obrazowaniu.<\/td>\n Wczesne rozpoznanie zwi\u0119ksza szans\u0119 na ograniczenie post\u0119pu uszkodzenia jelita.<\/td>\n Nie ma jednego testu, kt\u00f3ry samodzielnie i nieomylnie potwierdza chorob\u0119 Crohna.<\/td>\n<\/tr>\n \n Leczenie<\/td>\n Stosuje si\u0119 leczenie przeciwzapalne, immunosupresyjne, biologiczne, \u017cywieniowe oraz w razie potrzeby chirurgiczne.<\/td>\n Celem jest remisja kliniczna i endoskopowa oraz zapobieganie powik\u0142aniom.<\/td>\n Dob\u00f3r terapii zale\u017cy od postaci choroby, przeciwwskaza\u0144 i decyzji zespo\u0142u medycznego.<\/td>\n<\/tr>\n \n Powik\u0142ania<\/td>\n Mo\u017cliwe s\u0105 zw\u0119\u017cenia, przetoki, ropnie, niedo\u017cywienie, niedokrwisto\u015b\u0107 i zwi\u0119kszone ryzyko wybranych nowotwor\u00f3w.<\/td>\n Powik\u0142ania mog\u0105 wymaga\u0107 hospitalizacji, drena\u017cu lub operacji.<\/td>\n Brak silnych objaw\u00f3w nie zawsze oznacza brak aktywnego zapalenia.<\/td>\n<\/tr>\n \n Monitorowanie<\/td>\n Kontrola obejmuje objawy, badania krwi, kalprotektyn\u0119, endoskopi\u0119, obrazowanie i ocen\u0119 bezpiecze\u0144stwa lek\u00f3w.<\/td>\n Pozwala wcze\u015bnie wykry\u0107 nawr\u00f3t, brak odpowiedzi na leczenie lub dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane.<\/td>\n Zakres bada\u0144 kontrolnych ustala si\u0119 indywidualnie; zalecenia mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy krajami.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Profilaktyka i zmniejszanie ryzyka<\/h2>\n
Kiedy nale\u017cy pilnie szuka\u0107 pomocy medycznej?<\/h2>\n
\n
Co wiadomo, a czego nadal nie wiadomo?<\/h2>\n
Czy choroba Le\u015bniowskiego-Crohna jest tym samym co wrzodziej\u0105ce zapalenie jelita grubego?<\/h3>\n
Czy choroba Crohna jest zaka\u017ana?<\/h3>\n
Czy mo\u017cna ca\u0142kowicie wyleczy\u0107 chorob\u0119 Le\u015bniowskiego-Crohna?<\/h3>\n
Czy dieta ma znaczenie?<\/h3>\n
Czy palenie papieros\u00f3w naprawd\u0119 pogarsza przebieg choroby?<\/h3>\n
Czy dzieci choruj\u0105 inaczej ni\u017c doro\u015bli?<\/h3>\n
Czy ci\u0105\u017ca jest przeciwwskazana przy chorobie Le\u015bniowskiego-Crohna?<\/h3>\n
Czy ka\u017cdy b\u00f3l brzucha i biegunka oznaczaj\u0105 chorob\u0119 Crohna?<\/h3>\n