{"id":1743,"date":"2026-08-15T02:11:02","date_gmt":"2026-08-15T02:11:02","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/"},"modified":"2026-08-15T02:11:02","modified_gmt":"2026-08-15T02:11:02","slug":"miazdzyca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/","title":{"rendered":"Mia\u017cd\u017cyca"},"content":{"rendered":"<p>Mia\u017cd\u017cyca, czyli <strong>atherosclerosis<\/strong>, to przewlek\u0142a choroba t\u0119tnic polegaj\u0105ca na odk\u0142adaniu si\u0119 w ich \u015bcianach blaszek mia\u017cd\u017cycowych zbudowanych mi\u0119dzy innymi z cholesterolu, kom\u00f3rek zapalnych i tkanki w\u0142\u00f3knistej. Nie jest objawem ani pojedynczym nieprawid\u0142owym wynikiem badania, lecz samodzielnym procesem chorobowym dotycz\u0105cym g\u0142\u00f3wnie uk\u0142adu sercowo-naczyniowego. To w\u0142a\u015bnie mia\u017cd\u017cyca odpowiada za du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zawa\u0142\u00f3w serca, udar\u00f3w m\u00f3zgu i niedokrwienia ko\u0144czyn. Choroba rozwija si\u0119 zwykle latami, cz\u0119sto d\u0142ugo bezobjawowo, dlatego jej rozpoznanie i profilaktyka maj\u0105 du\u017ce znaczenie kliniczne.<\/p>\n<h2>Czym jest mia\u017cd\u017cyca?<\/h2>\n<p>Mia\u017cd\u017cyca, po polsku okre\u015blana tak\u017ce jako <strong>stwardnienie t\u0119tnic<\/strong> lub dawniej <em>arterioskleroza<\/em> w potocznym znaczeniu, nale\u017cy do przewlek\u0142ych chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. \u015aci\u015ble medycznie mia\u017cd\u017cyca jest szczeg\u00f3lnym typem choroby t\u0119tnic, w kt\u00f3rej dochodzi do uszkodzenia \u015br\u00f3db\u0142onka, czyli wewn\u0119trznej warstwy naczynia, przewlek\u0142ego stanu zapalnego oraz odk\u0142adania lipid\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie cholesterolu frakcji LDL, w \u015bcianie t\u0119tnicy.<\/p>\n<p>Z czasem tworzy si\u0119 <strong>blaszka mia\u017cd\u017cycowa<\/strong>. Mo\u017ce ona zw\u0119\u017ca\u0107 \u015bwiat\u0142o naczynia i ogranicza\u0107 przep\u0142yw krwi albo p\u0119kn\u0105\u0107, co sprzyja powstaniu zakrzepu. Taki zakrzep mo\u017ce nagle zablokowa\u0107 t\u0119tnic\u0119 i doprowadzi\u0107 do ostrego incydentu, na przyk\u0142ad zawa\u0142u mi\u0119\u015bnia sercowego lub udaru niedokrwiennego m\u00f3zgu.<\/p>\n<p>Mia\u017cd\u017cyca nie jest chorob\u0105 zaka\u017an\u0105, autoimmunologiczn\u0105 ani nowotworow\u0105. Jest chorob\u0105 <strong>przewlek\u0142\u0105, zapalno-lipidow\u0105 i naczyniow\u0105<\/strong>, silnie zwi\u0105zan\u0105 z metabolizmem lipid\u00f3w, ci\u015bnieniem t\u0119tniczym, paleniem tytoniu, cukrzyc\u0105 i wiekiem. Najcz\u0119\u015bciej dotyczy t\u0119tnic wie\u0144cowych serca, t\u0119tnic szyjnych i m\u00f3zgowych, aorty, t\u0119tnic nerkowych oraz t\u0119tnic ko\u0144czyn dolnych.<\/p>\n<p>Proces mia\u017cd\u017cycowy mo\u017ce zaczyna\u0107 si\u0119 ju\u017c w m\u0142odym wieku, ale objawy kliniczne zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 p\u00f3\u017aniej. Cz\u0119sto\u015b\u0107 choroby ro\u015bnie z wiekiem i jest du\u017ca w populacjach o wysokim rozpowszechnieniu nadci\u015bnienia, zaburze\u0144 lipidowych, oty\u0142o\u015bci i cukrzycy. Ryzyko i obraz kliniczny zale\u017c\u0105 tak\u017ce od p\u0142ci, po menopauzie wzrasta ono u kobiet, oraz od chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych, zw\u0142aszcza przewlek\u0142ej choroby nerek i rodzinnych zaburze\u0144 lipidowych.<\/p>\n<h2>Przyczyny i czynniki ryzyka<\/h2>\n<p>Nie ma jednej pojedynczej przyczyny mia\u017cd\u017cycy. Jest to choroba wieloczynnikowa. Za najlepiej potwierdzone naukowo elementy jej rozwoju uwa\u017ca si\u0119 uszkodzenie \u015br\u00f3db\u0142onka, przewlek\u0142y stan zapalny w \u015bcianie t\u0119tnicy oraz d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 ekspozycj\u0119 na podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie aterogennych lipoprotein, przede wszystkim LDL. Wa\u017cne jest odr\u00f3\u017cnienie <strong>czynnika ryzyka<\/strong> od <strong>bezpo\u015bredniej przyczyny<\/strong>: na przyk\u0142ad palenie tytoniu zwi\u0119ksza ryzyko i przyspiesza proces chorobowy, ale nie jest jedyn\u0105 przyczyn\u0105 ka\u017cdej mia\u017cd\u017cycy.<\/p>\n<p>Mechanizm rozwoju obejmuje przenikanie cz\u0105steczek LDL do \u015bciany naczynia, ich modyfikacj\u0119, nap\u0142yw kom\u00f3rek zapalnych i powstawanie tzw. kom\u00f3rek piankowatych. Nast\u0119pnie dochodzi do rozrostu tkanki w\u0142\u00f3knistej i tworzenia blaszki. Cz\u0119\u015b\u0107 blaszek pozostaje stabilna, inne s\u0105 podatne na p\u0119kni\u0119cie, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem ostrych incydent\u00f3w naczyniowych.<\/p>\n<h3>Modyfikowalne czynniki ryzyka<\/h3>\n<ul>\n<li>podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie cholesterolu LDL i innych aterogennych lipoprotein,<\/li>\n<li>nadci\u015bnienie t\u0119tnicze,<\/li>\n<li>palenie tytoniu, tak\u017ce bierne nara\u017cenie na dym,<\/li>\n<li>cukrzyca i stan przedcukrzycowy,<\/li>\n<li>oty\u0142o\u015b\u0107, zw\u0142aszcza trzewna,<\/li>\n<li>ma\u0142a aktywno\u015b\u0107 fizyczna,<\/li>\n<li>dieta sprzyjaj\u0105ca wysokiemu spo\u017cyciu t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych, t\u0142uszcz\u00f3w trans, soli i \u017cywno\u015bci wysoko przetworzonej,<\/li>\n<li>przewlek\u0142y stres i zaburzenia snu, kt\u00f3re po\u015brednio mog\u0105 pogarsza\u0107 profil ryzyka,<\/li>\n<li>nadu\u017cywanie alkoholu.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Niemodyfikowalne czynniki ryzyka<\/h3>\n<ul>\n<li>wiek,<\/li>\n<li>p\u0142e\u0107 biologiczna i zmiany hormonalne zwi\u0105zane z menopauz\u0105,<\/li>\n<li>obci\u0105\u017cenie rodzinne wczesn\u0105 chorob\u0105 sercowo-naczyniow\u0105,<\/li>\n<li>uwarunkowania genetyczne, w tym rodzinna hipercholesterolemia,<\/li>\n<li>niekt\u00f3re choroby przewlek\u0142e, kt\u00f3rych nie da si\u0119 ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0107, na przyk\u0142ad przewlek\u0142a choroba nerek.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dost\u0119pne dane wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce znaczenie maj\u0105 czynniki \u015brodowiskowe oraz r\u00f3\u017cnice socjoekonomiczne wp\u0142ywaj\u0105ce na diet\u0119, aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105, ekspozycj\u0119 na zanieczyszczenia i dost\u0119p do opieki zdrowotnej. Nie oznacza to jednak, \u017ce u ka\u017cdej osoby z czynnikami ryzyka rozwin\u0105 si\u0119 kliniczne powik\u0142ania mia\u017cd\u017cycy.<\/p>\n<h3>Objawy<\/h3>\n<p>Mia\u017cd\u017cyca przez d\u0142ugi czas mo\u017ce nie dawa\u0107 \u017cadnych dolegliwo\u015bci. To wa\u017cne, poniewa\u017c brak objaw\u00f3w nie wyklucza zaawansowanego procesu w naczyniach. Objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 zwykle wtedy, gdy zw\u0119\u017cenie naczynia utrudnia przep\u0142yw krwi albo gdy dojdzie do nag\u0142ego zamkni\u0119cia t\u0119tnicy przez zakrzep.<\/p>\n<p>Obraz kliniczny zale\u017cy od lokalizacji zmian:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>t\u0119tnice wie\u0144cowe<\/strong> \u2013 b\u00f3l lub ucisk w klatce piersiowej podczas wysi\u0142ku, duszno\u015b\u0107 wysi\u0142kowa, spadek tolerancji wysi\u0142ku; w ostrych przypadkach zawa\u0142 serca,<\/li>\n<li><strong>t\u0119tnice szyjne i m\u00f3zgowe<\/strong> \u2013 przemijaj\u0105ce zaburzenia mowy, os\u0142abienie ko\u0144czyny, opadanie k\u0105cika ust, zaburzenia widzenia, zawroty g\u0142owy; mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 objawy TIA lub udaru,<\/li>\n<li><strong>t\u0119tnice ko\u0144czyn dolnych<\/strong> \u2013 b\u00f3l \u0142ydek przy chodzeniu ust\u0119puj\u0105cy po odpoczynku, czyli chromanie przestankowe, uczucie ch\u0142odu st\u00f3p, trudno goj\u0105ce si\u0119 rany,<\/li>\n<li><strong>t\u0119tnice nerkowe<\/strong> \u2013 trudne do kontroli nadci\u015bnienie t\u0119tnicze i pogorszenie czynno\u015bci nerek,<\/li>\n<li><strong>aorta<\/strong> \u2013 zwykle bezobjawowo, czasem zwi\u0105zek z t\u0119tniakami lub zatorowo\u015bci\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wczesne objawy s\u0105 cz\u0119sto nieswoiste. Zm\u0119czenie, gorsza tolerancja wysi\u0142ku czy dyskomfort w nogach mog\u0105 mie\u0107 wiele innych przyczyn. Pojedynczy objaw nie potwierdza mia\u017cd\u017cycy i wymaga oceny w szerszym kontek\u015bcie klinicznym.<\/p>\n<h3>Przebieg choroby<\/h3>\n<p>Mia\u017cd\u017cyca ma zwykle <strong>przebieg przewlek\u0142y i post\u0119puj\u0105cy<\/strong>. Tempo progresji jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowane. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b choroba przez lata pozostaje sk\u0105poobjawowa, u innych wcze\u015bnie prowadzi do incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych. Na przebieg wp\u0142ywa suma czynnik\u00f3w ryzyka, ich czas trwania, jako\u015b\u0107 leczenia oraz predyspozycje genetyczne.<\/p>\n<p>W praktyce nie opisuje si\u0119 jednej uniwersalnej skali stadi\u00f3w mia\u017cd\u017cycy dla ca\u0142ego organizmu, poniewa\u017c znaczenie kliniczne zale\u017cy od tego, kt\u00f3re naczynia s\u0105 zaj\u0119te i jak du\u017ce jest zw\u0119\u017cenie. Inaczej ocenia si\u0119 mia\u017cd\u017cyc\u0119 t\u0119tnic wie\u0144cowych, a inaczej t\u0119tnic szyjnych czy ko\u0144czyn dolnych. Istniej\u0105 jednak skale i klasyfikacje dla poszczeg\u00f3lnych obszar\u00f3w, na przyk\u0142ad w kardiologii inwazyjnej i chirurgii naczy\u0144.<\/p>\n<h3>Rozpoznanie<\/h3>\n<p>Rozpoznanie mia\u017cd\u017cycy opiera si\u0119 na po\u0142\u0105czeniu <strong>wywiadu, badania fizykalnego, oceny czynnik\u00f3w ryzyka oraz bada\u0144 dodatkowych<\/strong>. Sam podwy\u017cszony cholesterol nie jest r\u00f3wnoznaczny z rozpoznaniem mia\u017cd\u017cycy, ale jest wa\u017cnym sygna\u0142em zwi\u0119kszonego ryzyka. Podobnie pojedyncza blaszka opisana w badaniu obrazowym nie zawsze oznacza chorob\u0119 wymagaj\u0105c\u0105 zabiegu, cho\u0107 ma znaczenie prognostyczne.<\/p>\n<p>W zale\u017cno\u015bci od podejrzewanej lokalizacji wykorzystuje si\u0119:<\/p>\n<ul>\n<li>badania laboratoryjne: lipidogram, glikemi\u0119, hemoglobin\u0119 glikowan\u0105, funkcj\u0119 nerek i inne parametry oceny ryzyka,<\/li>\n<li>pomiar ci\u015bnienia t\u0119tniczego i badanie t\u0119tna na ko\u0144czynach,<\/li>\n<li>EKG oraz testy obci\u0105\u017ceniowe lub inne badania czynno\u015bciowe przy podejrzeniu choroby wie\u0144cowej,<\/li>\n<li>USG Doppler t\u0119tnic szyjnych lub ko\u0144czyn,<\/li>\n<li>badanie wska\u017anika kostka\u2013rami\u0119 w diagnostyce choroby t\u0119tnic ko\u0144czyn dolnych,<\/li>\n<li>tomografi\u0119 komputerow\u0105, angiografi\u0119 TK, rezonans magnetyczny lub klasyczn\u0105 angiografi\u0119 w wybranych sytuacjach,<\/li>\n<li>w kardiologii: tomografi\u0119 naczy\u0144 wie\u0144cowych, ocen\u0119 zwapnie\u0144 wie\u0144cowych lub koronarografi\u0119, je\u015bli s\u0105 wskazania.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Badania maj\u0105 ograniczenia. Cz\u0119\u015b\u0107 zmian mo\u017ce by\u0107 przeoczona, je\u015bli s\u0105 ma\u0142e lub zlokalizowane w trudno dost\u0119pnych naczyniach. Z kolei niekt\u00f3re nieprawid\u0142owo\u015bci nie przes\u0105dzaj\u0105, \u017ce dany objaw wynika w\u0142a\u015bnie z mia\u017cd\u017cycy. Mo\u017cliwe s\u0105 wyniki fa\u0142szywie dodatnie i fa\u0142szywie ujemne, dlatego interpretacja zawsze wymaga odniesienia do obrazu klinicznego.<\/p>\n<p>Badania przesiewowe nie wygl\u0105daj\u0105 tak samo dla ca\u0142ej populacji. Zamiast \u201eszukania mia\u017cd\u017cycy u ka\u017cdego\u201d zaleca si\u0119 zwykle <strong>ocen\u0119 ryzyka sercowo-naczyniowego<\/strong>, okresowe pomiary ci\u015bnienia, lipidogram i badania w kierunku cukrzycy u os\u00f3b z odpowiedniej grupy wiekowej lub z dodatkowymi czynnikami ryzyka. W niekt\u00f3rych grupach wysokiego ryzyka lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 bardziej ukierunkowan\u0105 diagnostyk\u0119 naczyniow\u0105.<\/p>\n<h3>Leczenie<\/h3>\n<p>Leczenie mia\u017cd\u017cycy ma dwa g\u0142\u00f3wne cele: spowolnienie progresji zmian oraz zapobieganie powik\u0142aniom, takim jak zawa\u0142 serca, udar czy niedokrwienie ko\u0144czyn. Wyb\u00f3r post\u0119powania zale\u017cy od lokalizacji zmian, nasilenia dolegliwo\u015bci, ryzyka sercowo-naczyniowego, chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych i przeciwwskaza\u0144.<\/p>\n<p>Podstaw\u0105 jest <strong>leczenie niefarmakologiczne<\/strong> o potwierdzonej skuteczno\u015bci:<\/p>\n<ul>\n<li>zaprzestanie palenia tytoniu,<\/li>\n<li>dieta sprzyjaj\u0105ca obni\u017ceniu ryzyka sercowo-naczyniowego, zwykle oparta na warzywach, owocach, pe\u0142nych ziarnach, ro\u015blinach str\u0105czkowych, rybach i ograniczeniu t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych oraz \u017cywno\u015bci wysoko przetworzonej,<\/li>\n<li>regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna dostosowana do stanu zdrowia,<\/li>\n<li>redukcja masy cia\u0142a, je\u015bli wyst\u0119puje nadwaga lub oty\u0142o\u015b\u0107,<\/li>\n<li>leczenie nadci\u015bnienia, cukrzycy i innych chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W farmakoterapii najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119:<\/p>\n<ul>\n<li>leki obni\u017caj\u0105ce st\u0119\u017cenie cholesterolu LDL, przede wszystkim statyny, a w razie potrzeby tak\u017ce inne grupy lek\u00f3w hipolipemizuj\u0105cych,<\/li>\n<li>leki przeciwp\u0142ytkowe u wybranych chorych, zw\u0142aszcza w prewencji wt\u00f3rnej po incydentach sercowo-naczyniowych lub zabiegach naczyniowych,<\/li>\n<li>leki obni\u017caj\u0105ce ci\u015bnienie t\u0119tnicze,<\/li>\n<li>leki stosowane w cukrzycy, w tym takie, kt\u00f3re dodatkowo zmniejszaj\u0105 ryzyko sercowo-naczyniowe u odpowiednich pacjent\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p>G\u0142\u00f3wne ograniczenia terapii dotycz\u0105 dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych, interakcji lekowych i konieczno\u015bci d\u0142ugoterminowego stosowania. Na przyk\u0142ad po statynach mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 b\u00f3le mi\u0119\u015bni lub nieprawid\u0142owe wyniki pr\u00f3b w\u0105trobowych, cho\u0107 powa\u017cne dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane s\u0105 rzadkie. Decyzja o leczeniu zawsze wymaga indywidualnej oceny medycznej.<\/p>\n<p>W razie istotnych zw\u0119\u017ce\u0144 lub ostrych powik\u0142a\u0144 stosuje si\u0119 leczenie zabiegowe:<\/p>\n<ul>\n<li>angioplastyk\u0119 i stentowanie t\u0119tnic,<\/li>\n<li>pomostowanie aortalno-wie\u0144cowe lub inne operacje naczyniowe,<\/li>\n<li>endarterektomi\u0119, czyli chirurgiczne usuni\u0119cie blaszki, w wybranych przypadkach mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic szyjnych.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Skuteczno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo leczenia monitoruje si\u0119 przez ocen\u0119 objaw\u00f3w, kontrol\u0119 ci\u015bnienia, lipidogram, glikemi\u0119, badania funkcji nerek i w\u0105troby, a w razie potrzeby badania obrazowe lub czynno\u015bciowe. Mia\u017cd\u017cyca zwykle nie jest chorob\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna \u201eusun\u0105\u0107 raz na zawsze\u201d; celem jest stabilizacja, zmniejszenie ryzyka incydent\u00f3w i poprawa jako\u015bci \u017cycia.<\/p>\n<h3>Powik\u0142ania i rokowanie<\/h3>\n<p>Najpowa\u017cniejsze powik\u0142ania mia\u017cd\u017cycy wynikaj\u0105 z niedokrwienia narz\u0105d\u00f3w. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n<ul>\n<li>zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego,<\/li>\n<li>niestabilna choroba wie\u0144cowa,<\/li>\n<li>udar niedokrwienny m\u00f3zgu i przemijaj\u0105cy atak niedokrwienny,<\/li>\n<li>przewlek\u0142e niedokrwienie ko\u0144czyn dolnych, owrzodzenia i konieczno\u015b\u0107 interwencji naczyniowych,<\/li>\n<li>niewydolno\u015b\u0107 nerek zwi\u0105zana z chorob\u0105 naczy\u0144 nerkowych,<\/li>\n<li>t\u0119tniaki i zatory obwodowe.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Rokowanie zale\u017cy od lokalizacji i rozleg\u0142o\u015bci zmian, obecno\u015bci objaw\u00f3w, przebytego zawa\u0142u lub udaru, skuteczno\u015bci kontroli czynnik\u00f3w ryzyka, wieku oraz chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych. U wielu os\u00f3b wcze\u015bnie rozpoznana i odpowiednio leczona mia\u017cd\u017cyca mo\u017ce przez lata pozostawa\u0107 stabilna. Nieleczona lub \u017ale kontrolowana zwi\u0119ksza ryzyko niepe\u0142nosprawno\u015bci, pogorszenia sprawno\u015bci fizycznej, ograniczenia aktywno\u015bci zawodowej oraz obci\u0105\u017cenia psychicznego zwi\u0105zanego z l\u0119kiem o zdrowie.<\/p>\n<h2>Najwa\u017cniejsze informacje o mia\u017cd\u017cycy<\/h2>\n<table style=\"border-collapse:collapse; width:100%;\">\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Obszar<\/th>\n<th style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Najwa\u017cniejsze informacje<\/th>\n<th style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Znaczenie kliniczne<\/th>\n<th style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Wa\u017cne zastrze\u017cenie<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Definicja<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Mia\u017cd\u017cyca to przewlek\u0142a choroba t\u0119tnic zwi\u0105zana z odk\u0142adaniem blaszek mia\u017cd\u017cycowych w \u015bcianie naczynia.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn zawa\u0142u serca, udaru i niedokrwienia ko\u0144czyn.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Nie jest tym samym co samo podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie cholesterolu ani pojedynczy objaw.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Narz\u0105dy<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Najcz\u0119\u015bciej zajmuje t\u0119tnice wie\u0144cowe, szyjne, m\u00f3zgowe, nerkowe, aort\u0119 i t\u0119tnice ko\u0144czyn dolnych.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Lokalizacja zmian decyduje o dolegliwo\u015bciach i ryzyku powik\u0142a\u0144.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Brak dolegliwo\u015bci nie wyklucza zaawansowanych zmian w naczyniach.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Przyczyny i mechanizm<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">W rozwoju uczestnicz\u0105 \u015br\u00f3db\u0142onek, stan zapalny i lipoproteiny aterogenne, zw\u0142aszcza LDL.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">To uzasadnia leczenie nastawione na obni\u017canie LDL i kontrol\u0119 innych czynnik\u00f3w ryzyka.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Czynnik ryzyka nie jest r\u00f3wnoznaczny z bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 u konkretnej osoby.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Objawy<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Objawy zale\u017c\u0105 od lokalizacji i obejmuj\u0105 mi\u0119dzy innymi b\u00f3l w klatce piersiowej, chromanie przestankowe lub objawy neurologiczne.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Wyst\u0105pienie objaw\u00f3w mo\u017ce oznacza\u0107 istotne zw\u0119\u017cenie naczynia lub ostry incydent zakrzepowy.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Podobne objawy wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce w wielu innych chorobach, dlatego nie potwierdzaj\u0105 same w sobie mia\u017cd\u017cycy.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Rozpoznanie<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Stawia si\u0119 je na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego, bada\u0144 laboratoryjnych oraz bada\u0144 obrazowych lub czynno\u015bciowych.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Pozwala to oceni\u0107 nie tylko obecno\u015b\u0107 zmian, ale te\u017c ryzyko sercowo-naczyniowe i potrzeb\u0119 leczenia.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">\u017baden pojedynczy test nie jest idealny; wyniki trzeba interpretowa\u0107 w kontek\u015bcie klinicznym.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Leczenie<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Obejmuje zmian\u0119 stylu \u017cycia, leki obni\u017caj\u0105ce LDL, kontrol\u0119 ci\u015bnienia i cukrzycy oraz w razie potrzeby zabiegi naczyniowe.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Zmniejsza ryzyko zawa\u0142u, udaru i progresji niedokrwienia.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Dob\u00f3r terapii zale\u017cy od lokalizacji zmian, stanu chorego i przeciwwskaza\u0144.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Powik\u0142ania<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Najgro\u017aniejsze s\u0105 zawa\u0142 serca, udar m\u00f3zgu, niedokrwienie ko\u0144czyn i niewydolno\u015b\u0107 narz\u0105d\u00f3w.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">To one odpowiadaj\u0105 za najwi\u0119ksze ryzyko zgonu i niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Ryzyko nie jest jednakowe u wszystkich i zale\u017cy od ca\u0142ego profilu klinicznego.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Profilaktyka<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Najwa\u017cniejsze s\u0105 niepalenie, zdrowa dieta, ruch, kontrola masy cia\u0142a, ci\u015bnienia, lipid\u00f3w i glikemii.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Dzia\u0142ania te obni\u017caj\u0105 ryzyko pierwszego oraz kolejnych incydent\u00f3w sercowo-naczyniowych.<\/td>\n<td style=\"border:1px solid #000; padding:8px;\">Profilaktyka nie daje pe\u0142nej gwarancji, ale istotnie zmniejsza ryzyko w populacji.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2>Profilaktyka i zmniejszanie ryzyka<\/h2>\n<p>Profilaktyka mia\u017cd\u017cycy obejmuje zar\u00f3wno <strong>prewencj\u0119 pierwotn\u0105<\/strong>, czyli zapobieganie pierwszemu incydentowi sercowo-naczyniowemu, jak i <strong>prewencj\u0119 wt\u00f3rn\u0105<\/strong>, czyli zapobieganie kolejnym zdarzeniom u os\u00f3b ju\u017c choruj\u0105cych. To jeden z najlepiej udokumentowanych obszar\u00f3w medycyny stylu \u017cycia i farmakoterapii.<\/p>\n<ul>\n<li>Niepalenie tytoniu i unikanie dymu tytoniowego.<\/li>\n<li>Regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna dostosowana do wieku i stanu zdrowia.<\/li>\n<li>Dieta wspieraj\u0105ca prawid\u0142owy profil lipidowy i ci\u015bnienie t\u0119tnicze.<\/li>\n<li>Utrzymywanie prawid\u0142owej masy cia\u0142a lub redukcja nadmiernej masy cia\u0142a.<\/li>\n<li>Regularne pomiary ci\u015bnienia t\u0119tniczego, kontrola lipidogramu i glikemii zgodnie z zaleceniami lekarza.<\/li>\n<li>Skuteczne leczenie nadci\u015bnienia, cukrzycy i zaburze\u0144 lipidowych.<\/li>\n<li>U os\u00f3b z rodzinn\u0105 hipercholesterolemi\u0105 lub silnym obci\u0105\u017ceniem rodzinnym wcze\u015bniejsza i bardziej intensywna kontrola ryzyka.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Nie ma szczepionki przeciw mia\u017cd\u017cycy. Warto natomiast pami\u0119ta\u0107, \u017ce szczepienia zalecane osobom z chorobami sercowo-naczyniowymi, na przyk\u0142ad przeciw grypie, mog\u0105 po\u015brednio zmniejsza\u0107 ryzyko powik\u0142a\u0144 sercowych zwi\u0105zanych z ci\u0119\u017ckimi infekcjami. Zalecenia mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy krajami i grupami pacjent\u00f3w.<\/p>\n<p>U senior\u00f3w bardzo wa\u017cna jest ocena ca\u0142o\u015bciowa, poniewa\u017c ryzyko powik\u0142a\u0144 naczyniowych ro\u015bnie z wiekiem, ale r\u00f3wnocze\u015bnie cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 wielochorobowo\u015b\u0107 i dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane leczenia. U kobiet w ci\u0105\u017cy klasyczna mia\u017cd\u017cyca rzadko jest problemem pierwszoplanowym, ale czynniki ryzyka sercowo\u2011naczyniowego przed ci\u0105\u017c\u0105 i po jej zako\u0144czeniu pozostaj\u0105 istotne. U dzieci mia\u017cd\u017cyca objawowa wyst\u0119puje rzadko, jednak profilaktyka zaczyna si\u0119 wcze\u015bnie, zw\u0142aszcza przy oty\u0142o\u015bci, cukrzycy lub rodzinnej hipercholesterolemii.<\/p>\n<h2>Kiedy nale\u017cy pilnie szuka\u0107 pomocy medycznej?<\/h2>\n<p>Pilna ocena medyczna jest konieczna, je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy mog\u0105ce \u015bwiadczy\u0107 o ostrym powik\u0142aniu mia\u017cd\u017cycy. Do takich objaw\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li>nag\u0142y b\u00f3l, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej, zw\u0142aszcza z duszno\u015bci\u0105, nudno\u015bciami, zimnym potem lub promieniowaniem do ramienia, plec\u00f3w albo \u017cuchwy,<\/li>\n<li>nag\u0142e os\u0142abienie lub dr\u0119twienie twarzy, r\u0119ki albo nogi, szczeg\u00f3lnie po jednej stronie cia\u0142a,<\/li>\n<li>nag\u0142e zaburzenia mowy, widzenia, r\u00f3wnowagi lub silny nag\u0142y b\u00f3l g\u0142owy,<\/li>\n<li>nag\u0142a duszno\u015b\u0107, omdlenie lub utrata przytomno\u015bci,<\/li>\n<li>nag\u0142y, bardzo silny b\u00f3l ko\u0144czyny z jej zbledni\u0119ciem, och\u0142odzeniem lub brakiem t\u0119tna.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Takie objawy mog\u0105 oznacza\u0107 zawa\u0142 serca, udar lub ostre niedokrwienie ko\u0144czyny i wymagaj\u0105 pilnego wezwania pomocy medycznej. Nie nale\u017cy ich przeczekiwa\u0107 ani pr\u00f3bowa\u0107 leczy\u0107 samodzielnie.<\/p>\n<h2>Mity i nieporozumienia<\/h2>\n<p><strong>Mit 1: Mia\u017cd\u017cyca dotyczy tylko os\u00f3b starszych.<\/strong><br \/>Proces chorobowy zwykle narasta z wiekiem, ale mo\u017ce zaczyna\u0107 si\u0119 znacznie wcze\u015bniej. U m\u0142odszych os\u00f3b du\u017ce znaczenie maj\u0105 palenie, cukrzyca, oty\u0142o\u015b\u0107 i rodzinne zaburzenia lipidowe.<\/p>\n<p><strong>Mit 2: Je\u015bli cholesterol jest prawid\u0142owy, mia\u017cd\u017cyca na pewno nie wyst\u0119puje.<\/strong><br \/>Prawid\u0142owy wynik zmniejsza ryzyko, ale go nie znosi. Znaczenie maj\u0105 te\u017c ci\u015bnienie t\u0119tnicze, palenie, cukrzyca, genetyka i stan zapalny naczynia.<\/p>\n<p><strong>Mit 3: Mia\u017cd\u017cyca zawsze daje wyra\u017ane objawy ostrzegawcze.<\/strong><br \/>Nie. Choroba cz\u0119sto przez lata przebiega bezobjawowo, a pierwszym objawem bywa dopiero powik\u0142anie.<\/p>\n<p><strong>Mit 4: Suplementy \u201eczyszcz\u0105 t\u0119tnice\u201d.<\/strong><br \/>Nie ma wiarygodnych dowod\u00f3w, \u017ce suplementy diety mog\u0105 zast\u0105pi\u0107 leczenie oparte na wytycznych lub odwr\u00f3ci\u0107 zaawansowan\u0105 mia\u017cd\u017cyc\u0119. Dodatkowo mog\u0105 wchodzi\u0107 w interakcje z lekami.<\/p>\n<p><strong>Mit 5: Skoro blaszka ju\u017c powsta\u0142a, nic nie da si\u0119 zrobi\u0107.<\/strong><br \/>To nieprawda. Dost\u0119pne metody leczenia mog\u0105 stabilizowa\u0107 blaszki, spowalnia\u0107 progresj\u0119 i realnie zmniejsza\u0107 ryzyko zawa\u0142u oraz udaru.<\/p>\n<p><strong>Co nadal nie jest ca\u0142kowicie jasne?<\/strong><br \/>Badania intensywnie oceniaj\u0105 rol\u0119 niekt\u00f3rych marker\u00f3w zapalnych, mikrobiomu, czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych i nowych lek\u00f3w. Dost\u0119pne dane sugeruj\u0105 ich znaczenie, ale nie wszystkie obserwacje przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 jeszcze na rutynowe zalecenia kliniczne.<\/p>\n<h2>FAQ<\/h2>\n<h3>Czy mia\u017cd\u017cyca i arterioskleroza to to samo?<\/h3>\n<p>W j\u0119zyku potocznym terminy bywaj\u0105 u\u017cywane zamiennie, ale medycznie arterioskleroza jest poj\u0119ciem szerszym, oznaczaj\u0105cym stwardnienie t\u0119tnic, a mia\u017cd\u017cyca jest jego najwa\u017cniejszym, lecz nie jedynym typem.<\/p>\n<h3>Czy mia\u017cd\u017cyc\u0119 mo\u017cna ca\u0142kowicie wyleczy\u0107?<\/h3>\n<p>Najcz\u0119\u015bciej nie m\u00f3wi si\u0119 o ca\u0142kowitym wyleczeniu, lecz o kontroli choroby. Mo\u017cna skutecznie spowolni\u0107 jej post\u0119p, stabilizowa\u0107 blaszki i zmniejszy\u0107 ryzyko gro\u017anych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n<h3>Czy wysoki cholesterol zawsze oznacza mia\u017cd\u017cyc\u0119?<\/h3>\n<p>Nie. Wysoki cholesterol LDL jest wa\u017cnym czynnikiem ryzyka, ale sam w sobie nie jest r\u00f3wnoznaczny z rozpoznaniem choroby. Do oceny potrzebny jest ca\u0142y obraz kliniczny i czasem badania dodatkowe.<\/p>\n<h3>Czy szczup\u0142a osoba te\u017c mo\u017ce mie\u0107 mia\u017cd\u017cyc\u0119?<\/h3>\n<p>Tak. Oty\u0142o\u015b\u0107 zwi\u0119ksza ryzyko, ale mia\u017cd\u017cyca mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 tak\u017ce u os\u00f3b szczup\u0142ych, zw\u0142aszcza przy paleniu tytoniu, nadci\u015bnieniu, cukrzycy, rodzinnej hipercholesterolemii lub obci\u0105\u017ceniu genetycznym.<\/p>\n<h3>Jakie badanie najlepiej wykrywa mia\u017cd\u017cyc\u0119?<\/h3>\n<p>Nie ma jednego najlepszego badania dla wszystkich. Dob\u00f3r zale\u017cy od lokalizacji podejrzewanych zmian, objaw\u00f3w i ryzyka klinicznego. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b wystarczy ocena czynnik\u00f3w ryzyka i podstawowe badania, u innych potrzebne s\u0105 badania obrazowe t\u0119tnic.<\/p>\n<h3>Czy b\u00f3l n\u00f3g przy chodzeniu zawsze oznacza mia\u017cd\u017cyc\u0119?<\/h3>\n<p>Nie. Chromanie przestankowe jest charakterystyczne dla mia\u017cd\u017cycy t\u0119tnic ko\u0144czyn dolnych, ale podobne dolegliwo\u015bci mog\u0105 wynika\u0107 tak\u017ce z chor\u00f3b staw\u00f3w, kr\u0119gos\u0142upa, mi\u0119\u015bni lub \u017cy\u0142.<\/p>\n<h3>Czy mia\u017cd\u017cyca jest dziedziczna?<\/h3>\n<p>Sama choroba nie dziedziczy si\u0119 w prosty spos\u00f3b jak pojedyncza mutacja, ale istotne znaczenie maj\u0105 predyspozycje rodzinne i genetyczne. Szczeg\u00f3lnym przyk\u0142adem jest rodzinna hipercholesterolemia, kt\u00f3ra wyra\u017anie zwi\u0119ksza ryzyko wczesnej mia\u017cd\u017cycy.<\/p>\n<h3>Czy zmiana stylu \u017cycia ma sens, je\u015bli kto\u015b ju\u017c ma mia\u017cd\u017cyc\u0119?<\/h3>\n<p>Tak. To jeden z filar\u00f3w leczenia. Rzucenie palenia, poprawa diety, ruch i kontrola masy cia\u0142a przynosz\u0105 korzy\u015bci tak\u017ce wtedy, gdy choroba zosta\u0142a ju\u017c rozpoznana i gdy stosowane s\u0105 leki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mia\u017cd\u017cyca, czyli atherosclerosis, to przewlek\u0142a choroba t\u0119tnic polegaj\u0105ca na odk\u0142adaniu si\u0119 w ich \u015bcianach blaszek mia\u017cd\u017cycowych zbudowanych mi\u0119dzy innymi z cholesterolu, kom\u00f3rek zapalnych i tkanki w\u0142\u00f3knistej. Nie jest objawem ani&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1742,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[313],"tags":[22],"class_list":["post-1743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroby","tag-miazdzyca"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mia\u017cd\u017cyca - \u015awiat lekarzy<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mia\u017cd\u017cyca - \u015awiat lekarzy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mia\u017cd\u017cyca, czyli atherosclerosis, to przewlek\u0142a choroba t\u0119tnic polegaj\u0105ca na odk\u0142adaniu si\u0119 w ich \u015bcianach blaszek mia\u017cd\u017cycowych zbudowanych mi\u0119dzy innymi z cholesterolu, kom\u00f3rek zapalnych i tkanki w\u0142\u00f3knistej. Nie jest objawem ani&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u015awiat lekarzy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-15T02:11:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/958e3188b2b03be2414e50bd59f3d7b5\"},\"headline\":\"Mia\u017cd\u017cyca\",\"datePublished\":\"2026-08-15T02:11:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/\"},\"wordCount\":3137,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-96.webp\",\"keywords\":[\"mia\u017cd\u017cyca\"],\"articleSection\":[\"Choroby\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/\",\"name\":\"Mia\u017cd\u017cyca - \u015awiat lekarzy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-96.webp\",\"datePublished\":\"2026-08-15T02:11:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/958e3188b2b03be2414e50bd59f3d7b5\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-96.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-96.webp\",\"width\":1024,\"height\":1024,\"caption\":\"Mia\u017cd\u017cyca\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/15\\\/miazdzyca\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mia\u017cd\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/\",\"name\":\"\u015awiat lekarzy\",\"description\":\"portal dla lekarzy\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/958e3188b2b03be2414e50bd59f3d7b5\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mia\u017cd\u017cyca - \u015awiat lekarzy","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Mia\u017cd\u017cyca - \u015awiat lekarzy","og_description":"Mia\u017cd\u017cyca, czyli atherosclerosis, to przewlek\u0142a choroba t\u0119tnic polegaj\u0105ca na odk\u0142adaniu si\u0119 w ich \u015bcianach blaszek mia\u017cd\u017cycowych zbudowanych mi\u0119dzy innymi z cholesterolu, kom\u00f3rek zapalnych i tkanki w\u0142\u00f3knistej. Nie jest objawem ani&hellip;","og_url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/","og_site_name":"\u015awiat lekarzy","article_published_time":"2026-08-15T02:11:02+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#\/schema\/person\/958e3188b2b03be2414e50bd59f3d7b5"},"headline":"Mia\u017cd\u017cyca","datePublished":"2026-08-15T02:11:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/"},"wordCount":3137,"image":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-96.webp","keywords":["mia\u017cd\u017cyca"],"articleSection":["Choroby"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/","url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/","name":"Mia\u017cd\u017cyca - \u015awiat lekarzy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-96.webp","datePublished":"2026-08-15T02:11:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#\/schema\/person\/958e3188b2b03be2414e50bd59f3d7b5"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-96.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-96.webp","width":1024,"height":1024,"caption":"Mia\u017cd\u017cyca"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/15\/miazdzyca\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mia\u017cd\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#website","url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/","name":"\u015awiat lekarzy","description":"portal dla lekarzy","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#\/schema\/person\/958e3188b2b03be2414e50bd59f3d7b5","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/swiatlekarzy.pl"],"url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1743\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1742"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}