{"id":1675,"date":"2026-08-12T16:59:01","date_gmt":"2026-08-12T16:59:01","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/"},"modified":"2026-08-12T16:59:01","modified_gmt":"2026-08-12T16:59:01","slug":"kwas-moczowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/","title":{"rendered":"Kwas moczowy"},"content":{"rendered":"

Kwas moczowy to naturalny produkt przemiany puryn, czyli zwi\u0105zk\u00f3w obecnych w kom\u00f3rkach organizmu i w cz\u0119\u015bci pokarm\u00f3w. Sam w sobie nie jest \u201etoksyn\u0105\u201d, ale jego podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie we krwi mo\u017ce sprzyja\u0107 dnie moczanowej, kamicy nerkowej i cz\u0119\u015bci powik\u0142a\u0144 metabolicznych. Najkr\u00f3tsza odpowied\u017a na pytanie \u201ekwas moczowy\u201d brzmi wi\u0119c tak: to wa\u017cny marker laboratoryjny i jednocze\u015bnie biologicznie aktywny zwi\u0105zek, kt\u00f3rego nadmiar bywa chorobotw\u00f3rczy, ale interpretacja wyniku zale\u017cy od objaw\u00f3w, chor\u00f3b towarzysz\u0105cych i ca\u0142ego obrazu klinicznego<\/strong>. W ostatnich latach temat kwasu moczowego badano intensywnie zar\u00f3wno w du\u017cych analizach obserwacyjnych, jak i w randomizowanych badaniach lek\u00f3w obni\u017caj\u0105cych urykemi\u0119, zw\u0142aszcza u pacjent\u00f3w z dn\u0105 moczanow\u0105 i przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nerek.<\/p>\n

Co dzi\u015b naprawd\u0119 wiadomo o kwasie moczowym<\/h2>\n

Najlepiej udokumentowan\u0105 klinicznie rol\u0105 kwasu moczowego jest jego udzia\u0142 w dnie moczanowej<\/strong>. Gdy st\u0119\u017cenie kwasu moczowego przekracza granic\u0119 rozpuszczalno\u015bci, w tkankach mog\u0105 odk\u0142ada\u0107 si\u0119 kryszta\u0142y moczanu sodu. To one wywo\u0142uj\u0105 silny stan zapalny, nag\u0142y b\u00f3l i obrz\u0119k staw\u00f3w, a w d\u0142u\u017cszej perspektywie prowadz\u0105 do guzk\u00f3w dnawych i uszkodzenia staw\u00f3w.<\/p>\n

Znacznie mniej jednoznaczna jest rola kwasu moczowego jako przyczyny<\/em> chor\u00f3b sercowo-naczyniowych, nadci\u015bnienia czy post\u0119pu przewlek\u0142ej choroby nerek. Wiele bada\u0144 obserwacyjnych wykaza\u0142o, \u017ce osoby z wy\u017cszym st\u0119\u017ceniem kwasu moczowego cz\u0119\u015bciej maj\u0105 takie schorzenia. Taki zwi\u0105zek nie dowodzi jednak automatycznie przyczynowo\u015bci. Podwy\u017cszony kwas moczowy cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puje z oty\u0142o\u015bci\u0105, insulinooporno\u015bci\u0105, nadci\u015bnieniem, u\u017cywaniem diuretyk\u00f3w i gorsz\u0105 funkcj\u0105 nerek, czyli z czynnikami, kt\u00f3re same zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko powik\u0142a\u0144.<\/p>\n

Najwa\u017cniejszy praktyczny wniosek z dotychczasowych bada\u0144 jest nast\u0119puj\u0105cy: obni\u017canie kwasu moczowego jest standardem leczenia objawowej dny moczanowej, ale nie ma r\u00f3wnie mocnych dowod\u00f3w, aby rutynowo leczy\u0107 sam bezobjawowy wzrost st\u0119\u017cenia kwasu moczowego u wszystkich pacjent\u00f3w<\/strong>. To rozr\u00f3\u017cnienie ma du\u017ce znaczenie, bo wynik laboratoryjny i choroba kliniczna nie s\u0105 tym samym.<\/p>\n

Jak badano znaczenie kwasu moczowego i jak dobre s\u0105 te dowody<\/h2>\n

W przypadku kwasu moczowego nie opieramy si\u0119 na jednym badaniu, lecz na ca\u0142ym zestawie dowod\u00f3w o r\u00f3\u017cnej jako\u015bci. Obejmuj\u0105 one:<\/p>\n

    \n
  • badania obserwacyjne kohortowe<\/strong> oceniaj\u0105ce, czy wy\u017cszy poziom kwasu moczowego wi\u0105\u017ce si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem dny, chor\u00f3b nerek lub serca,<\/li>\n
  • randomizowane badania kliniczne<\/strong> testuj\u0105ce leki obni\u017caj\u0105ce st\u0119\u017cenie kwasu moczowego, g\u0142\u00f3wnie allopurynol i febuksostat,<\/li>\n
  • metaanalizy i przegl\u0105dy systematyczne<\/strong> podsumowuj\u0105ce wyniki wielu bada\u0144,<\/li>\n
  • wytyczne kliniczne<\/strong>, kt\u00f3re oceniaj\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 dost\u0119pnych danych, a nie pojedyncz\u0105 publikacj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n

    W\u015br\u00f3d szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto omawianych bada\u0144 klinicznych s\u0105:<\/p>\n

      \n
    • CARES<\/strong> \u2014 Cardiovascular Safety of Febuxostat or Allopurinol in Patients with Gout, opublikowane w recenzowanym New England Journal of Medicine<\/em> w 2018 roku; badanie randomizowane dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa sercowo-naczyniowego febuksostatu i allopurynolu u pacjent\u00f3w z dn\u0105 i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym,<\/li>\n
    • FAST<\/strong> \u2014 Febuxostat versus Allopurinol Streamlined Trial, opublikowane w recenzowanym The Lancet<\/em> w 2020 roku; badanie randomizowane oceniaj\u0105ce bezpiecze\u0144stwo sercowo-naczyniowe febuksostatu w por\u00f3wnaniu z allopurynolem,<\/li>\n
    • CKD-FIX<\/strong> \u2014 Controlled Trial of Slowing of Kidney Disease Progression From the Inhibition of Xanthine Oxidase, opublikowane w recenzowanym New England Journal of Medicine<\/em> w 2020 roku; randomizowane badanie allopurynolu u chorych z przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nerek,<\/li>\n
    • PERL<\/strong> \u2014 Preventing Early Renal Loss in Diabetes, opublikowane w recenzowanym New England Journal of Medicine<\/em> w 2020 roku; randomizowane badanie allopurynolu u pacjent\u00f3w z cukrzyc\u0105 typu 1 i ryzykiem pogorszenia funkcji nerek.<\/li>\n<\/ul>\n

      Te publikacje s\u0105 recenzowane i pochodz\u0105 z uznanych czasopism, wi\u0119c ich warto\u015b\u0107 jest wi\u0119ksza ni\u017c doniesie\u0144 konferencyjnych czy informacji prasowych. Jednocze\u015bnie ka\u017cde z tych bada\u0144 dotyczy\u0142o innej populacji i innego pytania klinicznego, dlatego nie wolno ich miesza\u0107 w uproszczony wniosek typu \u201ekwas moczowy szkodzi wszystkim\u201d albo \u201eobni\u017canie kwasu moczowego zawsze pomaga\u201d.<\/p>\n

      Kto bra\u0142 udzia\u0142 w najwa\u017cniejszych badaniach<\/h3>\n

      Badania dotycz\u0105ce dny moczanowej obejmowa\u0142y zwykle doros\u0142ych pacjent\u00f3w z rozpoznan\u0105 chorob\u0105, cz\u0119sto z wieloma innymi problemami zdrowotnymi. W badaniu CARES uczestniczy\u0142o ponad 6000 chorych z dn\u0105 moczanow\u0105 i rozpoznan\u0105 chorob\u0105 sercowo-naczyniow\u0105. W FAST w\u0142\u0105czono r\u00f3wnie\u017c kilka tysi\u0119cy doros\u0142ych pacjent\u00f3w z dn\u0105, lecz populacja i organizacja badania r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od CARES.<\/p>\n

      Badania nefrologiczne by\u0142y bardziej selektywne. CKD-FIX obejmowa\u0142o doros\u0142ych z przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 nerek i podwy\u017cszonym ryzykiem progresji choroby. PERL dotyczy\u0142o os\u00f3b z cukrzyc\u0105 typu 1 i cechami wczesnego uszkodzenia nerek. To wa\u017cne, bo wnioski z takich bada\u0144 odnosz\u0105 si\u0119 do konkretnych grup, a nie do wszystkich os\u00f3b z podwy\u017cszonym kwasem moczowym.<\/p>\n

      W wielu publikacjach kobiety by\u0142y mniej liczne ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani, bo dna moczanowa cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje u m\u0119\u017cczyzn. Oznacza to, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 danych mo\u017ce s\u0142abiej odzwierciedla\u0107 sytuacj\u0119 kobiet, zw\u0142aszcza m\u0142odszych i bez chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych.<\/p>\n

      Jakie interwencje oceniano<\/h3>\n

      W praktyce klinicznej st\u0119\u017cenie kwasu moczowego obni\u017ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie lekami zmniejszaj\u0105cymi jego wytwarzanie, przede wszystkim allopurynolem<\/strong> i febuksostatem<\/strong>. Oba hamuj\u0105 oksydaz\u0119 ksantynow\u0105, enzym bior\u0105cy udzia\u0142 w produkcji kwasu moczowego. W wybranych przypadkach stosuje si\u0119 te\u017c leki zwi\u0119kszaj\u0105ce wydalanie kwasu moczowego lub terapie biologiczne, ale s\u0105 to rozwi\u0105zania bardziej specjalistyczne.<\/p>\n

      W badaniach randomizowanych por\u00f3wnywano zwykle aktywne leczenie z placebo albo jeden lek z drugim. Sprawdzano nie tylko spadek st\u0119\u017cenia kwasu moczowego, lecz tak\u017ce to, czy pacjenci maj\u0105 mniej napad\u00f3w dny, rzadsze hospitalizacje, wolniejsze pogarszanie czynno\u015bci nerek albo podobne bezpiecze\u0144stwo sercowo-naczyniowe.<\/p>\n

      To istotne rozr\u00f3\u017cnienie. Spadek wyniku laboratoryjnego jest punktem zast\u0119pczym<\/strong>. Dla pacjenta wa\u017cniejsze s\u0105 realne korzy\u015bci: mniejszy b\u00f3l, mniej zaostrze\u0144, lepsza jako\u015b\u0107 \u017cycia i mniejsze ryzyko powik\u0142a\u0144. Nie ka\u017cdy korzystny wp\u0142yw na marker biochemiczny przek\u0142ada si\u0119 na odczuwaln\u0105 popraw\u0119 zdrowia.<\/p>\n

      Jakie wyniki uzyskano<\/h3>\n

      W dnie moczanowej dowody s\u0105 najbardziej sp\u00f3jne: d\u0142ugoterminowe obni\u017canie st\u0119\u017cenia kwasu moczowego zmniejsza ryzyko kolejnych napad\u00f3w i sprzyja rozpuszczaniu z\u0142og\u00f3w moczanowych, je\u015bli osi\u0105ga si\u0119 odpowiedni cel terapeutyczny. Wytyczne reumatologiczne opieraj\u0105 si\u0119 tu na solidnym, cho\u0107 nie idealnym, zestawie danych klinicznych oraz wieloletniej praktyce.<\/p>\n

      W chorobach nerek obraz jest bardziej z\u0142o\u017cony. Zar\u00f3wno CKD-FIX, jak i PERL nie wykaza\u0142y istotnej klinicznie korzy\u015bci z leczenia allopurynolem w spowalnianiu pogorszenia funkcji nerek w badanych populacjach, mimo \u017ce lek obni\u017ca\u0142 st\u0119\u017cenie kwasu moczowego. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej: sam spadek urykemii nie prze\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 tam na wyra\u017anie lepsze wyniki nerkowe<\/strong>. To jeden z najwa\u017cniejszych argument\u00f3w przeciw rutynowemu leczeniu bezobjawowej hiperurykemii wy\u0142\u0105cznie \u201ena wszelki wypadek\u201d.<\/p>\n

      W zakresie bezpiecze\u0144stwa sercowo-naczyniowego wyniki by\u0142y cz\u0119\u015bciowo rozbie\u017cne. W CARES febuksostat nie okaza\u0142 si\u0119 gorszy od allopurynolu dla z\u0142o\u017conego g\u0142\u00f3wnego punktu ko\u0144cowego sercowo-naczyniowego, ale odnotowano sygna\u0142 wi\u0119kszej \u015bmiertelno\u015bci sercowo-naczyniowej i ca\u0142kowitej. FAST nie potwierdzi\u0142o wyra\u017anie takiego wzrostu ryzyka. R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy tymi badaniami mog\u0105 wynika\u0107 z odmiennych populacji, przebiegu obserwacji i liczby przerwa\u0144 leczenia. To przyk\u0142ad, \u017ce pojedyncze badanie, nawet du\u017ce, rzadko zamyka temat definitywnie.<\/p>\n

      Bezpiecze\u0144stwo, dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane i przerwania leczenia<\/h3>\n

      Leki obni\u017caj\u0105ce kwas moczowy s\u0105 skuteczne, ale nie s\u0105 pozbawione ryzyka. Allopurynol<\/strong> mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 wysypki, zaburzenia \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe, a rzadko ci\u0119\u017ckie reakcje nadwra\u017cliwo\u015bci. Ryzyko niekt\u00f3rych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych ro\u015bnie przy niewydolno\u015bci nerek i nieprawid\u0142owym doborze dawki. Febuksostat<\/strong> bywa stosowany, gdy allopurynol jest nieskuteczny lub \u017ale tolerowany, ale kwestia jego bezpiecze\u0144stwa sercowo-naczyniowego d\u0142ugo by\u0142a przedmiotem dyskusji i nadal wymaga uwzgl\u0119dniania charakterystyki konkretnego pacjenta.<\/p>\n

      W badaniach klinicznych cz\u0119\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w przerywa\u0142a leczenie lub wypada\u0142a z obserwacji. To ma znaczenie, bo wysoki odsetek przerwa\u0144 os\u0142abia pewno\u015b\u0107 wniosk\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w analizach bezpiecze\u0144stwa. W praktyce klinicznej problemem jest tak\u017ce to, \u017ce po rozpocz\u0119ciu terapii obni\u017caj\u0105cej st\u0119\u017cenie kwasu moczowego przej\u015bciowo mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 cz\u0119sto\u015b\u0107 napad\u00f3w dny, dlatego zwykle stosuje si\u0119 profilaktyk\u0119 przeciwzapaln\u0105 na pocz\u0105tku leczenia.<\/p>\n

      Ograniczenia danych i stopie\u0144 pewno\u015bci wniosk\u00f3w<\/h3>\n

      Najwa\u017cniejsze ograniczenie dotyczy samej natury pytania. \u201eCzy kwas moczowy szkodzi?\u201d to w rzeczywisto\u015bci kilka r\u00f3\u017cnych pyta\u0144: o dn\u0119, nerki, serce, metabolizm i dob\u00f3r leczenia. Odpowied\u017a zale\u017cy od populacji. Inaczej interpretuje si\u0119 wysoki kwas moczowy u osoby z bolesnymi napadami dny, a inaczej u pacjenta bez objaw\u00f3w, z oty\u0142o\u015bci\u0105 i nadci\u015bnieniem, u kt\u00f3rego nie wiadomo, czy urykemia jest przyczyn\u0105 problemu, czy tylko jego wska\u017anikiem.<\/p>\n

      Dodatkowo badania obserwacyjne s\u0105 podatne na czynniki zak\u0142\u00f3caj\u0105ce, a badania randomizowane cz\u0119sto obejmuj\u0105 wyselekcjonowane grupy i maj\u0105 okre\u015blony czas obserwacji. Nie wszystkie wyniki mo\u017cna wi\u0119c uog\u00f3lnia\u0107 na dzieci, kobiety w ci\u0105\u017cy, osoby bardzo starsze czy pacjent\u00f3w z wielochorobowo\u015bci\u0105. W tych grupach potrzebna jest szczeg\u00f3lna ostro\u017cno\u015b\u0107 interpretacyjna.<\/p>\n

      Najwa\u017cniejsze informacje o badaniu<\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
      Element<\/th>\nDane<\/th>\nZnaczenie<\/th>\nOgraniczenia<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
      Temat bada\u0144<\/td>\nKwas moczowy jako marker i potencjalny czynnik chorobotw\u00f3rczy; szczeg\u00f3lnie dna moczanowa, przewlek\u0142a choroba nerek i bezpiecze\u0144stwo leczenia obni\u017caj\u0105cego urykemi\u0119.<\/td>\nPozwala odr\u00f3\u017cni\u0107 sytuacje, w kt\u00f3rych warto leczy\u0107, od tych, w kt\u00f3rych sam wynik nie uzasadnia terapii.<\/td>\nNie istnieje jedno badanie odpowiadaj\u0105ce na wszystkie pytania kliniczne naraz.<\/td>\n<\/tr>\n
      Kluczowe badania<\/td>\nCARES, FAST, CKD-FIX, PERL; wszystkie opublikowane w recenzowanych czasopismach w latach 2018\u20132020.<\/td>\nTo obecnie jedne z najwa\u017cniejszych \u017ar\u00f3de\u0142 dowod\u00f3w dotycz\u0105cych skuteczno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa leczenia.<\/td>\nDotyczy\u0142y r\u00f3\u017cnych populacji i r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w ko\u0144cowych, wi\u0119c nie daj\u0105 jednego prostego wniosku.<\/td>\n<\/tr>\n
      Typ dowod\u00f3w<\/td>\nBadania obserwacyjne, randomizowane badania kliniczne oraz metaanalizy.<\/td>\nRandomizacja lepiej ocenia przyczynowo\u015b\u0107, a obserwacje pokazuj\u0105, jak cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105 choroby i podwy\u017cszony kwas moczowy.<\/td>\nBadania obserwacyjne nie dowodz\u0105 przyczyny, a randomizowane nie zawsze odzwierciedlaj\u0105 wszystkich pacjent\u00f3w z codziennej praktyki.<\/td>\n<\/tr>\n
      Najmocniejszy wniosek<\/td>\nObni\u017canie kwasu moczowego jest uzasadnione przede wszystkim w objawowej dnie moczanowej.<\/td>\nTu korzy\u015b\u0107 dotyczy realnych efekt\u00f3w klinicznych, takich jak mniej napad\u00f3w i mniejsze odk\u0142adanie kryszta\u0142\u00f3w.<\/td>\nSkuteczno\u015b\u0107 zale\u017cy od systematycznego leczenia, osi\u0105gni\u0119cia celu terapeutycznego i dobrej tolerancji lek\u00f3w.<\/td>\n<\/tr>\n
      Wyniki w chorobie nerek<\/td>\nBadania CKD-FIX i PERL nie wykaza\u0142y wyra\u017anej korzy\u015bci nerkowej z allopurynolu mimo obni\u017cenia st\u0119\u017cenia kwasu moczowego.<\/td>\nSugeruje to, \u017ce poprawa wyniku laboratoryjnego nie zawsze oznacza wolniejszy post\u0119p choroby.<\/td>\nWnioski odnosz\u0105 si\u0119 do badanych populacji, a nie do wszystkich chorych z hiperurykemi\u0105.<\/td>\n<\/tr>\n
      Bezpiecze\u0144stwo lek\u00f3w<\/td>\nAllopurynol i febuksostat maj\u0105 znane dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane; bezpiecze\u0144stwo sercowo-naczyniowe febuksostatu oceniano m.in. w CARES i FAST.<\/td>\nDob\u00f3r leku powinien zale\u017ce\u0107 od profilu pacjenta, chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych i historii tolerancji leczenia.<\/td>\nWyniki bezpiecze\u0144stwa nie by\u0142y ca\u0142kowicie zgodne mi\u0119dzy badaniami.<\/td>\n<\/tr>\n
      Znaczenie kliniczne<\/td>\nNie ka\u017cdy podwy\u017cszony kwas moczowy wymaga leczenia farmakologicznego.<\/td>\nChroni to przed nadrozpoznawaniem i leczeniem samego wyniku bez potwierdzonej korzy\u015bci dla pacjenta.<\/td>\nDecyzje nadal wymagaj\u0105 indywidualnej oceny objaw\u00f3w, ryzyka i wskaza\u0144 specjalistycznych.<\/td>\n<\/tr>\n
      Pewno\u015b\u0107 wniosk\u00f3w<\/td>\nWysoka dla roli kwasu moczowego w dnie; umiarkowana lub ograniczona dla wielu innych zastosowa\u0144 terapii.<\/td>\nPomaga ustawi\u0107 realistyczne oczekiwania wobec bada\u0144 i leczenia.<\/td>\nPotrzebne s\u0105 dalsze badania dla szczeg\u00f3lnych grup pacjent\u00f3w i dla d\u0142ugoterminowych efekt\u00f3w pozastawowych.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

      Jak te wyniki maj\u0105 si\u0119 do wcze\u015bniejszych bada\u0144 i standardu leczenia<\/h2>\n

      Wcze\u015bniejsze badania obserwacyjne cz\u0119sto sugerowa\u0142y, \u017ce wy\u017cszy kwas moczowy mo\u017ce przyspiesza\u0107 uszkodzenie nerek i zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko sercowo-naczyniowe. Na tej podstawie pojawi\u0142a si\u0119 hipoteza, \u017ce leczenie obni\u017caj\u0105ce urykemi\u0119 powinno przynosi\u0107 szerokie korzy\u015bci tak\u017ce poza dn\u0105 moczanow\u0105. Randomizowane badania nie potwierdzi\u0142y jednak tej tezy w spos\u00f3b jednoznaczny.<\/p>\n

      Aktualny standard leczenia jest wi\u0119c bardziej zachowawczy ni\u017c cz\u0119\u015b\u0107 dawnych oczekiwa\u0144. W reumatologii leczenie obni\u017caj\u0105ce kwas moczowy pozostaje podstaw\u0105 terapii u pacjent\u00f3w z objawow\u0105 dn\u0105 moczanow\u0105<\/strong>, zw\u0142aszcza przy nawracaj\u0105cych napadach, guzkach dnawych lub powik\u0142aniach nerkowych zwi\u0105zanych z odk\u0142adaniem kryszta\u0142\u00f3w. Natomiast w nefrologii i medycynie og\u00f3lnej bezobjawowa hiperurykemia sama w sobie zwykle nie jest wystarczaj\u0105cym wskazaniem do leczenia farmakologicznego<\/strong>, je\u015bli nie ma innych jasno okre\u015blonych przes\u0142anek.<\/p>\n

      To podej\u015bcie jest zgodne z zasad\u0105 medycyny opartej na dowodach: leczenie wdra\u017ca si\u0119 wtedy, gdy istniej\u0105 wiarygodne dane o przewadze korzy\u015bci nad ryzykiem, a nie tylko biologiczna teoria lub skojarzenie statystyczne.<\/p>\n

      Co wynik oznacza, a czego nie oznacza<\/h2>\n

      Oznacza:<\/strong><\/p>\n

        \n
      • podwy\u017cszony kwas moczowy jest wa\u017cnym sygna\u0142em klinicznym, kt\u00f3ry trzeba zinterpretowa\u0107 w kontek\u015bcie objaw\u00f3w i chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych,<\/li>\n
      • w dnie moczanowej obni\u017canie urykemii ma dobrze uzasadnione miejsce,<\/li>\n
      • sam wynik biochemiczny nie wystarcza, by zak\u0142ada\u0107 korzy\u015b\u0107 z leczenia u ka\u017cdego pacjenta,<\/li>\n
      • badania wskazuj\u0105, \u017ce dla chor\u00f3b nerek i cz\u0119\u015bci powik\u0142a\u0144 sercowo-naczyniowych sytuacja jest bardziej z\u0142o\u017cona ni\u017c wcze\u015bniej s\u0105dzono.<\/li>\n<\/ul>\n

        Nie oznacza:<\/strong><\/p>\n

          \n
        • \u017ce ka\u017cdy wynik powy\u017cej normy oznacza chorob\u0119 wymagaj\u0105c\u0105 lek\u00f3w,<\/li>\n
        • \u017ce dieta jest jedyn\u0105 przyczyn\u0105 hiperurykemii,<\/li>\n
        • \u017ce obni\u017cenie kwasu moczowego na pewno poprawi prac\u0119 nerek lub ochroni serce,<\/li>\n
        • \u017ce pojedyncze badanie rozstrzyga ca\u0142\u0105 debat\u0119 o bezpiecze\u0144stwie konkretnego leku.<\/li>\n<\/ul>\n

          Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107 o r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy istotno\u015bci\u0105 statystyczn\u0105<\/strong> a znaczeniem klinicznym<\/strong>. Je\u015bli badanie znajduje r\u00f3\u017cnic\u0119 z nisk\u0105 warto\u015bci\u0105 p, oznacza to, \u017ce wynik raczej nie jest dzie\u0142em przypadku. Nie m\u00f3wi to jeszcze, czy korzy\u015b\u0107 jest du\u017ca i odczuwalna dla pacjenta. Mo\u017cna statystycznie wykaza\u0107 niewielk\u0105 zmian\u0119 biomarkera, kt\u00f3ra praktycznie nie zmienia przebiegu choroby.<\/p>\n

          Mity i nieporozumienia<\/h2>\n
            \n
          • Mit 1: Kwas moczowy to wy\u0142\u0105cznie skutek z\u0142ej diety.<\/strong> Dieta ma znaczenie, ale wa\u017cne s\u0105 te\u017c genetyka, praca nerek, masa cia\u0142a, alkohol, fruktoza i niekt\u00f3re leki, zw\u0142aszcza diuretyki.<\/li>\n
          • Mit 2: Ka\u017cdy podwy\u017cszony wynik oznacza dn\u0119.<\/strong> Nie. Dn\u0119 rozpoznaje si\u0119 na podstawie objaw\u00f3w i, je\u015bli to mo\u017cliwe, potwierdzenia kryszta\u0142\u00f3w. Wiele os\u00f3b ma hiperurykemi\u0119 bez napad\u00f3w.<\/li>\n
          • Mit 3: Je\u015bli lek obni\u017ca kwas moczowy, to na pewno chroni nerki.<\/strong> Randomizowane badania nie potwierdzi\u0142y tego jednoznacznie u wszystkich badanych grup.<\/li>\n
          • Mit 4: Im ni\u017cszy kwas moczowy, tym lepiej dla ka\u017cdego.<\/strong> Leczenie ma sens wtedy, gdy przynosi kliniczn\u0105 korzy\u015b\u0107. Samo \u201e\u015bciganie wyniku\u201d bez wskaza\u0144 mo\u017ce nara\u017ca\u0107 na dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane.<\/li>\n
          • Mit 5: Napad dny oznacza, \u017ce lek nie dzia\u0142a.<\/strong> Na pocz\u0105tku terapii obni\u017caj\u0105cej urykemi\u0119 napady mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 cz\u0119\u015bciej przej\u015bciowo, dlatego stosuje si\u0119 profilaktyk\u0119 przeciwzapaln\u0105.<\/li>\n
          • Mit 6: Febuksostat jest zawsze niebezpieczny dla serca.<\/strong> Dane s\u0105 bardziej z\u0142o\u017cone; wyniki CARES i FAST nie by\u0142y identyczne, dlatego ocena ryzyka musi by\u0107 indywidualna.<\/li>\n<\/ul>\n

            FAQ<\/h2>\n

            Czy wysoki kwas moczowy zawsze trzeba leczy\u0107?<\/h3>\n

            Nie. Leczenie zale\u017cy od tego, czy wyst\u0119puj\u0105 objawy, zw\u0142aszcza dna moczanowa, kamica lub inne powik\u0142ania. U os\u00f3b bezobjawowych decyzja o terapii farmakologicznej nie wynika zwykle z samego wyniku laboratoryjnego.<\/p>\n

            Jaki zwi\u0105zek ma kwas moczowy z dn\u0105 moczanow\u0105?<\/h3>\n

            To zwi\u0105zek najlepiej potwierdzony naukowo. Nadmiar kwasu moczowego sprzyja tworzeniu kryszta\u0142\u00f3w moczanu sodu, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 bolesny stan zapalny staw\u00f3w.<\/p>\n

            Czy obni\u017cenie kwasu moczowego poprawia prac\u0119 nerek?<\/h3>\n

            Nie mo\u017cna tego uog\u00f3lni\u0107 na wszystkich pacjent\u00f3w. Badania CKD-FIX i PERL sugeruj\u0105, \u017ce samo farmakologiczne obni\u017cenie st\u0119\u017cenia kwasu moczowego nie musi spowalnia\u0107 pogarszania funkcji nerek w badanych populacjach.<\/p>\n

            Czy allopurynol i febuksostat dzia\u0142aj\u0105 tak samo?<\/h3>\n

            Oba leki obni\u017caj\u0105 st\u0119\u017cenie kwasu moczowego, ale r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 profilem stosowania, tolerancj\u0105 i ocen\u0105 bezpiecze\u0144stwa w poszczeg\u00f3lnych grupach chorych. Wyb\u00f3r zale\u017cy od sytuacji klinicznej, nie tylko od skuteczno\u015bci laboratoryjnej.<\/p>\n

            Czy dieta mo\u017ce obni\u017cy\u0107 kwas moczowy?<\/h3>\n

            Mo\u017ce pom\u00f3c, zw\u0142aszcza ograniczenie alkoholu, napoj\u00f3w s\u0142odzonych fruktoz\u0105 i nadmiaru produkt\u00f3w bogatych w puryny. Jednak u cz\u0119\u015bci chorych, szczeg\u00f3lnie z dn\u0105 moczanow\u0105, sama dieta nie wystarcza do uzyskania celu terapeutycznego.<\/p>\n

            Czy wynik kwasu moczowego m\u00f3wi co\u015b o ryzyku serca i naczy\u0144?<\/h3>\n

            Podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puje z wy\u017cszym ryzykiem sercowo-naczyniowym, ale nie oznacza to automatycznie, \u017ce jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 problemu. To mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno czynnik biologiczny, jak i marker gorszego stanu metabolicznego.<\/p>\n

            Czy pojedynczy prawid\u0142owy wynik wyklucza dn\u0119 moczanow\u0105?<\/h3>\n

            Nie zawsze. Podczas ostrego napadu dny st\u0119\u017cenie kwasu moczowego mo\u017ce by\u0107 przej\u015bciowo prawid\u0142owe. Dlatego rozpoznania nie opiera si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na jednym badaniu krwi.<\/p>\n

            Jak du\u017ca jest pewno\u015b\u0107 obecnych wniosk\u00f3w?<\/h3>\n

            Du\u017ca w odniesieniu do roli kwasu moczowego w dnie moczanowej i sensu leczenia objawowej choroby. Mniejsza w odniesieniu do rutynowego leczenia bezobjawowej hiperurykemii w celu ochrony nerek lub serca. W tych obszarach potrzebne s\u0105 dalsze badania i ostro\u017cna interpretacja wynik\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Kwas moczowy to naturalny produkt przemiany puryn, czyli zwi\u0105zk\u00f3w obecnych w kom\u00f3rkach organizmu i w cz\u0119\u015bci pokarm\u00f3w. Sam w sobie nie jest \u201etoksyn\u0105\u201d, ale jego podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie we krwi mo\u017ce…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1674,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[312],"tags":[],"class_list":["post-1675","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-badania"],"yoast_head":"\nKwas moczowy - \u015awiat lekarzy<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kwas moczowy - \u015awiat lekarzy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kwas moczowy to naturalny produkt przemiany puryn, czyli zwi\u0105zk\u00f3w obecnych w kom\u00f3rkach organizmu i w cz\u0119\u015bci pokarm\u00f3w. Sam w sobie nie jest \u201etoksyn\u0105\u201d, ale jego podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie we krwi mo\u017ce…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u015awiat lekarzy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-12T16:59:01+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/769f81c8d7a7e00e4b425561933dedd4\"},\"headline\":\"Kwas moczowy\",\"datePublished\":\"2026-08-12T16:59:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/\"},\"wordCount\":2786,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-70.webp\",\"articleSection\":[\"Badania\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/\",\"name\":\"Kwas moczowy - \u015awiat lekarzy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-70.webp\",\"datePublished\":\"2026-08-12T16:59:01+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/769f81c8d7a7e00e4b425561933dedd4\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-70.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-70.webp\",\"width\":1024,\"height\":1024,\"caption\":\"Kwas moczowy\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/12\\\/kwas-moczowy\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kwas moczowy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/\",\"name\":\"\u015awiat lekarzy\",\"description\":\"portal dla lekarzy\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/769f81c8d7a7e00e4b425561933dedd4\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kwas moczowy - \u015awiat lekarzy","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kwas moczowy - \u015awiat lekarzy","og_description":"Kwas moczowy to naturalny produkt przemiany puryn, czyli zwi\u0105zk\u00f3w obecnych w kom\u00f3rkach organizmu i w cz\u0119\u015bci pokarm\u00f3w. Sam w sobie nie jest \u201etoksyn\u0105\u201d, ale jego podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie we krwi mo\u017ce…","og_url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/","og_site_name":"\u015awiat lekarzy","article_published_time":"2026-08-12T16:59:01+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#\/schema\/person\/769f81c8d7a7e00e4b425561933dedd4"},"headline":"Kwas moczowy","datePublished":"2026-08-12T16:59:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/"},"wordCount":2786,"image":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-70.webp","articleSection":["Badania"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/","url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/","name":"Kwas moczowy - \u015awiat lekarzy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-70.webp","datePublished":"2026-08-12T16:59:01+00:00","author":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#\/schema\/person\/769f81c8d7a7e00e4b425561933dedd4"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-70.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-70.webp","width":1024,"height":1024,"caption":"Kwas moczowy"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/12\/kwas-moczowy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kwas moczowy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#website","url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/","name":"\u015awiat lekarzy","description":"portal dla lekarzy","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#\/schema\/person\/769f81c8d7a7e00e4b425561933dedd4","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/swiatlekarzy.pl"],"url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1675","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1675"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1675\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1675"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1675"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1675"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}