{"id":1561,"date":"2026-08-08T11:38:39","date_gmt":"2026-08-08T11:38:39","guid":{"rendered":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/"},"modified":"2026-08-08T11:38:39","modified_gmt":"2026-08-08T11:38:39","slug":"ob","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/","title":{"rendered":"OB"},"content":{"rendered":"

OB, czyli odczyn Biernackiego, to proste badanie krwi, kt\u00f3re nie rozpoznaje konkretnej choroby<\/strong>, ale mo\u017ce sygnalizowa\u0107, \u017ce w organizmie toczy si\u0119 stan zapalny, infekcja, choroba autoimmunologiczna, nowotworowa lub inny proces wymagaj\u0105cy dalszej diagnostyki. Najkr\u00f3tsza odpowied\u017a na pytanie \u201eczym jest OB?\u201d brzmi wi\u0119c: to wska\u017anik nieswoisty, pomocny, ale ograniczony. Sam wynik OB nie m\u00f3wi, co dok\u0142adnie dolega pacjentowi, ani czy konieczne jest leczenie. Jego znaczenie zale\u017cy od objaw\u00f3w, wieku, p\u0142ci, wynik\u00f3w innych bada\u0144 i ca\u0142ego obrazu klinicznego.<\/p>\n

Co naprawd\u0119 m\u00f3wi wynik OB i dlaczego nie jest to test rozstrzygaj\u0105cy<\/h2>\n

OB, czyli odczyn Biernackiego<\/strong>, w j\u0119zyku mi\u0119dzynarodowym okre\u015blany jako erythrocyte sedimentation rate<\/em> (ESR), mierzy szybko\u015b\u0107 opadania krwinek czerwonych w pr\u00f3bce krwi w ci\u0105gu jednej godziny. Gdy we krwi ro\u015bnie st\u0119\u017cenie niekt\u00f3rych bia\u0142ek zwi\u0105zanych ze stanem zapalnym, zw\u0142aszcza fibrynogenu i immunoglobulin, erytrocyty \u0142atwiej zlepiaj\u0105 si\u0119 w wi\u0119ksze skupiska i opadaj\u0105 szybciej. W praktyce oznacza to, \u017ce wy\u017csze OB mo\u017ce towarzyszy\u0107 wielu chorobom<\/strong>, ale nie wskazuje jednej, konkretnej przyczyny.<\/p>\n

Najwa\u017cniejszy wniosek jest prosty: podwy\u017cszone OB nie jest diagnoz\u0105<\/strong>, a prawid\u0142owe OB nie wyklucza wszystkich problem\u00f3w zdrowotnych. To badanie przydaje si\u0119 przede wszystkim jako element uk\u0142adanki diagnostycznej lub do monitorowania przebiegu niekt\u00f3rych chor\u00f3b przewlek\u0142ych, na przyk\u0142ad cz\u0119\u015bci schorze\u0144 reumatologicznych. W wielu sytuacjach wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 ma zestawienie OB z innymi wska\u017anikami, takimi jak CRP, morfologia krwi, objawy pacjenta i badanie lekarskie.<\/p>\n

W codziennej praktyce klinicznej OB bywa zlecane, gdy lekarz podejrzewa przewlek\u0142y stan zapalny, chorob\u0119 autoimmunologiczn\u0105, zaka\u017cenie o nietypowym przebiegu albo chce sprawdzi\u0107, czy leczenie zmniejsza aktywno\u015b\u0107 choroby. To jednak test o ograniczonej swoisto\u015bci. Podwy\u017cszenie mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 tak\u017ce w ci\u0105\u017cy, w starszym wieku, przy niedokrwisto\u015bci, chorobach nerek czy niekt\u00f3rych nowotworach. Z kolei niski wynik zwykle nie ma du\u017cego znaczenia klinicznego, cho\u0107 mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 w szczeg\u00f3lnych sytuacjach hematologicznych.<\/p>\n

Jak wykonuje si\u0119 badanie OB i jakiej jako\u015bci s\u0105 dowody na jego przydatno\u015b\u0107<\/h2>\n

W przeciwie\u0144stwie do artyku\u0142\u00f3w opisuj\u0105cych pojedyncze nowe badania kliniczne, temat OB dotyczy utrwalonej procedury diagnostycznej<\/strong>, stosowanej w medycynie od wielu dekad. Nie opiera si\u0119 on na jednym wsp\u00f3\u0142czesnym badaniu, ale na d\u0142ugiej praktyce laboratoryjnej oraz licznych badaniach obserwacyjnych, diagnostycznych i przegl\u0105dach por\u00f3wnuj\u0105cych OB z innymi markerami stanu zapalnego. Wsp\u00f3\u0142czesne rekomendacje korzystaj\u0105 z ca\u0142o\u015bci tych dowod\u00f3w, a nie z jednej publikacji.<\/p>\n

Klasyczn\u0105 metod\u0105 pomiaru jest metoda Westergrena<\/strong>, uznawana za standard referencyjny przez organizacje laboratoryjne, w tym International Council for Standardization in Haematology. Badanie polega na pobraniu krwi \u017cylnej, umieszczeniu jej w standaryzowanej rurce i pomiarze, ile milimetr\u00f3w opad\u0142y erytrocyty po 60 minutach. Wynik podaje si\u0119 w mm\/h. Publikacje dotycz\u0105ce OB s\u0105 zazwyczaj recenzowanymi pracami z zakresu diagnostyki laboratoryjnej, reumatologii, chor\u00f3b zaka\u017anych czy medycyny wewn\u0119trznej, ale trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce warto\u015b\u0107 OB zale\u017cy od kontekstu klinicznego<\/strong>, a nie od samej liczby.<\/p>\n

Jako\u015b\u0107 dowod\u00f3w na przydatno\u015b\u0107 OB mo\u017cna oceni\u0107 jako umiarkowan\u0105 w okre\u015blonych zastosowaniach<\/strong> i ograniczon\u0105 jako test przesiewowy \u201ena wszystko\u201d. W chorobach takich jak olbrzymiokom\u00f3rkowe zapalenie t\u0119tnic czy polimialgia reumatyczna OB bywa wa\u017cnym elementem obrazu choroby, ale nawet tam nie zast\u0119puje pe\u0142nej diagnostyki. W innych sytuacjach, zw\u0142aszcza przy ostrych infekcjach, bardziej dynamiczn\u0105 informacj\u0119 daje cz\u0119sto CRP, poniewa\u017c zmienia si\u0119 szybciej.<\/p>\n

Kto najcz\u0119\u015bciej ma oznaczane OB i u kogo interpretacja jest najtrudniejsza<\/h3>\n

Badanie OB wykonuje si\u0119 u doros\u0142ych i dzieci, ale interpretacja wyniku r\u00f3\u017cni si\u0119 zale\u017cnie od wieku, p\u0142ci i chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych. U os\u00f3b starszych warto\u015bci OB mog\u0105 by\u0107 wy\u017csze nawet bez ostrej choroby. U kobiet \u015brednie wyniki s\u0105 zwykle nieco wy\u017csze ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn. W ci\u0105\u017cy OB cz\u0119sto wzrasta fizjologicznie, dlatego nie mo\u017cna interpretowa\u0107 go tak samo jak u osoby nieb\u0119d\u0105cej w ci\u0105\u017cy.<\/p>\n

Najwi\u0119kszy problem polega na tym, \u017ce ta sama warto\u015b\u0107 OB mo\u017ce znaczy\u0107 co\u015b innego u r\u00f3\u017cnych pacjent\u00f3w<\/strong>. U m\u0142odej osoby z gor\u0105czk\u0105 i b\u00f3lem staw\u00f3w wysokie OB mo\u017ce wspiera\u0107 podejrzenie aktywnego stanu zapalnego. U osoby starszej z przewlek\u0142\u0105 niedokrwisto\u015bci\u0105 umiarkowanie podwy\u017cszone OB mo\u017ce mie\u0107 znacznie mniejsz\u0105 warto\u015b\u0107 diagnostyczn\u0105. W\u0142a\u015bnie dlatego lekarze nie interpretuj\u0105 tego badania w oderwaniu od reszty danych.<\/p>\n

Ograniczenia uog\u00f3lniania s\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cne u dzieci, kobiet w ci\u0105\u017cy, pacjent\u00f3w onkologicznych oraz os\u00f3b z wielochorobowo\u015bci\u0105. W tych grupach wynik OB mo\u017ce by\u0107 trudniejszy do jednoznacznej oceny i cz\u0119\u015bciej wymaga por\u00f3wnania z innymi parametrami.<\/p>\n

Na czym polega \u201einterwencja\u201d w tym przypadku, czyli samo badanie laboratoryjne<\/h3>\n

OB nie jest terapi\u0105 ani lekiem, lecz procedur\u0105 diagnostyczn\u0105<\/strong>. Pacjent oddaje pr\u00f3bk\u0119 krwi, najcz\u0119\u015bciej z \u017cy\u0142y \u0142okciowej. Laboratorium oznacza szybko\u015b\u0107 opadania erytrocyt\u00f3w. Badanie jest ma\u0142o inwazyjne, szybkie i szeroko dost\u0119pne. Nie wymaga zwykle skomplikowanego przygotowania, cho\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe zalecenia mog\u0105 zale\u017ce\u0107 od laboratorium i od tego, czy r\u00f3wnocze\u015bnie pobierane s\u0105 inne badania.<\/p>\n

Istotne jest to, \u017ce OB mo\u017ce by\u0107 zaburzone nie tylko przez stan zapalny, ale te\u017c przez czynniki zwi\u0105zane z samymi krwinkami czerwonymi i sk\u0142adem osocza. Na przyk\u0142ad niedokrwisto\u015b\u0107 cz\u0119sto podwy\u017csza OB, natomiast niekt\u00f3re zaburzenia kszta\u0142tu erytrocyt\u00f3w mog\u0105 je obni\u017ca\u0107. Dlatego badanie opisuje zjawisko fizykochemiczne, kt\u00f3re tylko po\u015brednio wi\u0105\u017ce si\u0119 z chorob\u0105.<\/p>\n

W sensie diagnostycznym lekarz zleca OB zwykle z jednym z dw\u00f3ch cel\u00f3w: jako badanie pomocnicze przy podejrzeniu choroby<\/strong> albo jako wska\u017anik monitorowania<\/strong> znanej ju\u017c choroby. W obu przypadkach kluczowe jest por\u00f3wnanie wyniku z objawami oraz z wcze\u015bniejszymi pomiarami.<\/p>\n

Jak interpretowa\u0107 wyniki: r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy istotno\u015bci\u0105 laboratoryjn\u0105 a znaczeniem klinicznym<\/h3>\n

Wynik OB podawany jest najcz\u0119\u015bciej w mm\/h, ale zakres warto\u015bci referencyjnych zale\u017cy od laboratorium, wieku i p\u0142ci. Im wy\u017cszy wynik, tym wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce w organizmie dzieje si\u0119 co\u015b istotnego, ale nie jest to zale\u017cno\u015b\u0107 absolutna. Bardzo wysokie OB<\/strong> cz\u0119\u015bciej sk\u0142ania do poszukiwania powa\u017cnej przyczyny, takiej jak aktywna choroba zapalna, zaka\u017cenie czy nowotw\u00f3r, jednak nadal nie rozstrzyga sprawy bez dodatkowych bada\u0144.<\/p>\n

W diagnostyce liczy si\u0119 nie tylko to, czy wynik przekracza norm\u0119, lecz tak\u017ce jak bardzo<\/strong> i w jakim kontek\u015bcie<\/strong>. Niewielkie odchylenie mo\u017ce nie mie\u0107 du\u017cego znaczenia klinicznego. Z kolei wyra\u017any wzrost u osoby z niepokoj\u0105cymi objawami mo\u017ce by\u0107 wa\u017cnym sygna\u0142em alarmowym diagnostycznym, cho\u0107 nadal nie jest ostatecznym rozpoznaniem.<\/p>\n

Warto te\u017c rozumie\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy wynikiem statystycznie istotnym a klinicznie u\u017cytecznym, cho\u0107 przy OB cz\u0119\u015bciej m\u00f3wimy o czu\u0142o\u015bci i swoisto\u015bci ni\u017c o testowaniu terapii. Statystycznie mo\u017cna wykaza\u0107, \u017ce \u015brednie OB r\u00f3\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy grupami chorych i zdrowych, ale dla pojedynczego pacjenta wa\u017cniejsze jest, czy badanie realnie pomaga podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 medyczn\u0105. Nieswoisto\u015b\u0107 OB sprawia, \u017ce jego samodzielna u\u017cyteczno\u015b\u0107 jest ograniczona.<\/p>\n

Bezpiecze\u0144stwo i praktyczne minusy badania<\/h3>\n

Samo badanie OB jest bezpieczne. Ryzyko wi\u0105\u017ce si\u0119 praktycznie wy\u0142\u0105cznie z pobraniem krwi: kr\u00f3tkotrwa\u0142ym b\u00f3lem w miejscu wk\u0142ucia, siniakiem, rzadko zas\u0142abni\u0119ciem lub miejscowym stanem zapalnym. Nie ma tu dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych w znaczeniu typowym dla lek\u00f3w czy terapii.<\/p>\n

Znacznie wa\u017cniejsze s\u0105 ryzyka po\u015brednie<\/strong>, wynikaj\u0105ce z nadinterpretacji albo b\u0142\u0119dnej interpretacji wyniku. Fa\u0142szywe poczucie bezpiecze\u0144stwa po prawid\u0142owym OB mo\u017ce op\u00f3\u017ani\u0107 diagnostyk\u0119 choroby, kt\u00f3ra nie podnosi tego wska\u017anika. Z kolei izolowane, niewielkie podwy\u017cszenie OB bez objaw\u00f3w mo\u017ce prowadzi\u0107 do niepotrzebnego niepokoju i nadmiaru bada\u0144.<\/p>\n

To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych coraz cz\u0119\u015bciej podkre\u015bla si\u0119, \u017ce OB ma sens przede wszystkim wtedy, gdy odpowiada na konkretne pytanie kliniczne. Samo \u201esprawdzenie OB profilaktycznie\u201d rzadko daje jasn\u0105 i warto\u015bciow\u0105 informacj\u0119.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze ograniczenia OB jako markera choroby<\/h3>\n

Najpowa\u017cniejszym ograniczeniem OB jest jego nieswoisto\u015b\u0107<\/strong>. Podwy\u017cszony wynik nie odr\u00f3\u017cnia infekcji bakteryjnej od choroby autoimmunologicznej, nowotworu czy zmian zwi\u0105zanych z wiekiem. Drugim ograniczeniem jest powolna dynamika<\/strong>: OB zwykle narasta i spada wolniej ni\u017c CRP, dlatego gorzej odzwierciedla szybkie zmiany stanu zapalnego.<\/p>\n

Kolejnym problemem jest wp\u0142yw czynnik\u00f3w niezapalnych, takich jak niedokrwisto\u015b\u0107, ci\u0105\u017ca, oty\u0142o\u015b\u0107, przewlek\u0142a choroba nerek czy zaburzenia bia\u0142ek osocza. To oznacza, \u017ce korelacja mi\u0119dzy wysokim OB a chorob\u0105 istnieje, ale nie zawsze oznacza prosty zwi\u0105zek przyczynowy<\/strong>. Wysokie OB mo\u017ce wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powa\u0107 z chorob\u0105, lecz nie m\u00f3wi, kt\u00f3ry mechanizm jest odpowiedzialny za odchylenie.<\/p>\n

Nie ma te\u017c jednego uniwersalnego progu, po kt\u00f3rego przekroczeniu mo\u017cna postawi\u0107 rozpoznanie. OB to narz\u0119dzie pomocnicze, a nie test potwierdzaj\u0105cy konkretn\u0105 jednostk\u0119 chorobow\u0105.<\/p>\n

Znaczenie kliniczne: kiedy OB bywa naprawd\u0119 u\u017cyteczne<\/h3>\n

Pomimo ogranicze\u0144 OB nadal ma miejsce w praktyce klinicznej. Jest szczeg\u00f3lnie przydatne tam, gdzie choroba ma przewlek\u0142y przebieg i potrzebny jest prosty wska\u017anik aktywno\u015bci zapalenia. Dotyczy to zw\u0142aszcza cz\u0119\u015bci chor\u00f3b reumatologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w<\/strong>, polimialgia reumatyczna<\/strong> czy olbrzymiokom\u00f3rkowe zapalenie t\u0119tnic<\/strong>. W tych sytuacjach OB mo\u017ce wspiera\u0107 zar\u00f3wno rozpoznanie, jak i monitorowanie odpowiedzi na leczenie.<\/p>\n

W zaka\u017ceniach i ostrych stanach zapalnych OB bywa mniej przydatne ni\u017c CRP, ale nadal mo\u017ce dostarcza\u0107 dodatkowej informacji, zw\u0142aszcza je\u015bli objawy trwaj\u0105 d\u0142u\u017cej lub maj\u0105 nietypowy charakter. W hematologii i onkologii bardzo wysokie OB czasem sk\u0142ania do dalszej diagnostyki, ale samo w sobie nie rozpoznaje nowotworu.<\/p>\n

Dla pacjenta praktyczny wniosek jest taki, \u017ce wynik OB ma znaczenie wtedy, gdy jest interpretowany razem z objawami i innymi badaniami<\/strong>. Bez tego \u0142atwo go przeceni\u0107 albo zlekcewa\u017cy\u0107.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze informacje o badaniu<\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Element<\/th>\nDane<\/th>\nZnaczenie<\/th>\nOgraniczenia<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Pe\u0142na nazwa<\/td>\nOdczyn Biernackiego, czyli szybko\u015b\u0107 opadania krwinek czerwonych; mi\u0119dzynarodowo ESR<\/td>\nPomaga wykry\u0107 nieswoiste cechy stanu zapalnego lub innych proces\u00f3w chorobowych<\/td>\nNie wskazuje konkretnej przyczyny i nie stanowi samodzielnej diagnozy<\/td>\n<\/tr>\n
Typ procedury<\/td>\nBadanie laboratoryjne krwi, najcz\u0119\u015bciej wykonywane metod\u0105 Westergrena<\/td>\nJest szeroko dost\u0119pne, tanie i technicznie proste do wykonania<\/td>\nWynik zale\u017cy od standaryzacji metody i warunk\u00f3w laboratoryjnych<\/td>\n<\/tr>\n
Co mierzy<\/td>\nSzybko\u015b\u0107 opadania erytrocyt\u00f3w w mm w ci\u0105gu 1 godziny<\/td>\nPo\u015brednio odzwierciedla zmiany bia\u0142ek osocza towarzysz\u0105ce zapaleniu<\/td>\nNa wynik wp\u0142ywaj\u0105 te\u017c czynniki niezapalne, zw\u0142aszcza niedokrwisto\u015b\u0107 i wiek<\/td>\n<\/tr>\n
Najcz\u0119stsze zastosowania<\/td>\nDiagnostyka pomocnicza i monitorowanie niekt\u00f3rych chor\u00f3b zapalnych, autoimmunologicznych i przewlek\u0142ych<\/td>\nMo\u017ce wspiera\u0107 decyzj\u0119 o dalszych badaniach lub ocenie aktywno\u015bci choroby<\/td>\nNie sprawdza si\u0119 jako uniwersalny test przesiewowy bez kontekstu klinicznego<\/td>\n<\/tr>\n
Moc dowod\u00f3w<\/td>\nOpiera si\u0119 na wieloletniej praktyce klinicznej, badaniach diagnostycznych i standardach laboratoryjnych; nie na jednym nowym badaniu<\/td>\nTo dobrze znane narz\u0119dzie o ustalonym, pomocniczym miejscu w medycynie<\/td>\nPrzydatno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy chorobami i jest mniejsza ni\u017c wielu osobom si\u0119 wydaje<\/td>\n<\/tr>\n
Por\u00f3wnanie z CRP<\/td>\nOB zwykle zmienia si\u0119 wolniej; CRP szybciej reaguje na ostry stan zapalny<\/td>\nPo\u0142\u0105czenie obu bada\u0144 bywa bardziej informacyjne ni\u017c ka\u017cde z osobna<\/td>\n\u017baden z tych marker\u00f3w nie zast\u0119puje rozpoznania przyczyny choroby<\/td>\n<\/tr>\n
Bezpiecze\u0144stwo<\/td>\nRyzyko ogranicza si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do standardowego pobrania krwi<\/td>\nProcedura jest ma\u0142o inwazyjna i rutynowa<\/td>\nNajwi\u0119kszym zagro\u017ceniem jest nadinterpretacja lub z\u0142a interpretacja wyniku<\/td>\n<\/tr>\n
Status i \u017ar\u00f3d\u0142a<\/td>\nBadanie jest standardowo stosowane i opisane w recenzowanych publikacjach oraz wytycznych laboratoryjnych; brak jednego decyduj\u0105cego wsp\u00f3\u0142czesnego badania dotycz\u0105cego wszystkich zastosowa\u0144<\/td>\nTo narz\u0119dzie o ugruntowanej pozycji, a nie eksperymentalna nowo\u015b\u0107<\/td>\nZakres u\u017cyteczno\u015bci zale\u017cy od konkretnego problemu klinicznego i badanej populacji<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Jak OB wypada na tle wcze\u015bniejszych bada\u0144 i obecnego standardu diagnostycznego<\/h2>\n

Wsp\u00f3\u0142czesna medycyna nie traktuje OB jako nowego odkrycia, lecz jako starszy, sprawdzony, ale niedoskona\u0142y marker<\/strong>. W por\u00f3wnaniu z dawnym podej\u015bciem zmieni\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnie to, \u017ce dzi\u015b lepiej rozumiemy jego ograniczenia. W wielu sytuacjach standard diagnostyczny przesun\u0105\u0142 si\u0119 w stron\u0119 marker\u00f3w bardziej dynamicznych i bardziej swoistych, przede wszystkim bia\u0142ka C-reaktywnego, czyli CRP.<\/p>\n

CRP zwykle szybciej ro\u015bnie w odpowiedzi na ostry stan zapalny i szybciej spada po ust\u0105pieniu problemu. To sprawia, \u017ce w ostrych infekcjach, po zabiegach czy przy ocenie szybkiej odpowiedzi na leczenie bywa praktyczniejsze. Z drugiej strony OB nadal mo\u017ce by\u0107 przydatne tam, gdzie chodzi o przewlek\u0142y proces zapalny i obserwacj\u0119 trendu w czasie. W cz\u0119\u015bci chor\u00f3b reumatologicznych oba badania s\u0105 stosowane r\u00f3wnolegle.<\/p>\n

W badaniach por\u00f3wnawczych nie ma jednej odpowiedzi, kt\u00f3re z tych bada\u0144 jest \u201elepsze\u201d w ka\u017cdej sytuacji. Lepsze jest to badanie, kt\u00f3re odpowiada na konkretne pytanie kliniczne<\/strong>. Je\u015bli lekarz chce oceni\u0107 ostr\u0105 zmian\u0119 stanu pacjenta, CRP bywa bardziej u\u017cyteczne. Je\u015bli monitoruje d\u0142u\u017cej trwaj\u0105c\u0105 chorob\u0119 zapaln\u0105, OB mo\u017ce dostarcza\u0107 istotnej informacji uzupe\u0142niaj\u0105cej.<\/p>\n

Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce zar\u00f3wno OB, jak i CRP to markery pomocnicze. Ani jeden, ani drugi nie zast\u0119puje badania lekarskiego, wywiadu, bada\u0144 obrazowych czy test\u00f3w ukierunkowanych na konkretn\u0105 chorob\u0119.<\/p>\n

Co wynik oznacza, a czego nie oznacza<\/h2>\n

Wysokie OB oznacza<\/strong>, \u017ce warto rozwa\u017cy\u0107 obecno\u015b\u0107 procesu zapalnego lub innego stanu wp\u0142ywaj\u0105cego na sk\u0142ad krwi. Mo\u017ce wzmacnia\u0107 podejrzenie choroby, je\u015bli pacjent ma objawy zgodne z takim rozpoznaniem. Mo\u017ce te\u017c s\u0142u\u017cy\u0107 do \u015bledzenia, czy aktywno\u015b\u0107 znanej choroby maleje lub ro\u015bnie.<\/p>\n

Wysokie OB nie oznacza<\/strong>, \u017ce pacjent ma konkretn\u0105 chorob\u0119 bakteryjn\u0105, nowotw\u00f3r albo chorob\u0119 autoimmunologiczn\u0105. Nie wskazuje te\u017c, jak ci\u0119\u017cka jest choroba u ka\u017cdego chorego. Czasem wysokie warto\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 z przyczyn wzgl\u0119dnie ma\u0142o gro\u017anych lub przewlek\u0142ych, a czasem tylko umiarkowanie podwy\u017cszone OB towarzyszy istotnej klinicznie chorobie.<\/p>\n

Prawid\u0142owe OB oznacza<\/strong>, \u017ce badanie nie wykaza\u0142o przyspieszonego opadania krwinek czerwonych ponad zakres przyj\u0119ty przez laboratorium. To mo\u017ce przemawia\u0107 przeciw niekt\u00f3rym przewlek\u0142ym procesom zapalnym, ale nie zamyka diagnostyki.<\/p>\n

Prawid\u0142owe OB nie oznacza<\/strong>, \u017ce organizm jest na pewno zdrowy. Niekt\u00f3re infekcje, choroby autoimmunologiczne, schorzenia narz\u0105dowe i nowotwory mog\u0105 przez pewien czas nie powodowa\u0107 wyra\u017anego wzrostu tego wska\u017anika. W\u0142a\u015bnie dlatego decyzji medycznych nie powinno si\u0119 opiera\u0107 wy\u0142\u0105cznie na OB.<\/p>\n

Mity i nieporozumienia<\/h2>\n
    \n
  • Mit 1: Podwy\u017cszone OB oznacza raka.<\/strong> Nie. Nowotw\u00f3r mo\u017ce by\u0107 jedn\u0105 z wielu przyczyn, ale wynik jest nieswoisty.<\/li>\n
  • Mit 2: Prawid\u0142owe OB wyklucza stan zapalny.<\/strong> Nie. Cz\u0119\u015b\u0107 chor\u00f3b nie podnosi OB albo robi to dopiero p\u00f3\u017aniej.<\/li>\n
  • Mit 3: Im wy\u017csze OB, tym na pewno ci\u0119\u017csza choroba.<\/strong> Nie zawsze. Zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy warto\u015bci\u0105 a ci\u0119\u017cko\u015bci\u0105 choroby nie jest prosta i zale\u017cy od rozpoznania.<\/li>\n
  • Mit 4: OB i CRP to to samo.<\/strong> Nie. Oba badania odnosz\u0105 si\u0119 do zapalenia, ale mierz\u0105 r\u00f3\u017cne zjawiska i maj\u0105 inn\u0105 dynamik\u0119 zmian.<\/li>\n
  • Mit 5: Ka\u017cde odchylenie OB trzeba leczy\u0107.<\/strong> Nie. Leczy si\u0119 przyczyn\u0119, je\u015bli zostanie rozpoznana, a nie sam wynik laboratoryjny.<\/li>\n
  • Mit 6: OB to badanie przestarza\u0142e i bezu\u017cyteczne.<\/strong> Nie. Ma ograniczenia, ale w odpowiednim kontek\u015bcie nadal bywa warto\u015bciowe.<\/li>\n<\/ul>\n

    FAQ<\/h2>\n

    Czy OB i odczyn Biernackiego to dok\u0142adnie to samo?<\/h3>\n

    Tak. OB to skr\u00f3t od odczynu Biernackiego. W literaturze angloj\u0119zycznej u\u017cywa si\u0119 najcz\u0119\u015bciej skr\u00f3tu ESR.<\/p>\n

    Czy wysokie OB zawsze oznacza stan zapalny?<\/h3>\n

    Nie zawsze. Stan zapalny jest cz\u0119st\u0105 przyczyn\u0105, ale wynik mo\u017ce rosn\u0105\u0107 tak\u017ce w ci\u0105\u017cy, przy niedokrwisto\u015bci, chorobach nerek, niekt\u00f3rych nowotworach i wraz z wiekiem.<\/p>\n

    Czy niskie OB ma znaczenie diagnostyczne?<\/h3>\n

    Zwykle mniejsze ni\u017c wysokie. Niski wynik rzadko sam w sobie kieruje diagnostyk\u0105, cho\u0107 mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 w niekt\u00f3rych zaburzeniach dotycz\u0105cych krwinek czerwonych lub sk\u0142adu krwi.<\/p>\n

    Kt\u00f3re badanie jest lepsze: OB czy CRP?<\/h3>\n

    To zale\u017cy od sytuacji klinicznej. CRP cz\u0119\u015bciej lepiej pokazuje ostry stan zapalny, bo szybciej si\u0119 zmienia. OB bywa u\u017cyteczne w przewlek\u0142ych chorobach zapalnych i jako uzupe\u0142nienie obrazu klinicznego.<\/p>\n

    Czy mo\u017cna na podstawie samego OB rozpocz\u0105\u0107 lub zmieni\u0107 leczenie?<\/h3>\n

    Nie powinno si\u0119 tego robi\u0107 bez pe\u0142nej oceny medycznej. Sam wynik OB nie m\u00f3wi, co jest przyczyn\u0105 problemu i czy leczenie jest potrzebne. To badanie informacyjne, nie rozstrzygaj\u0105ce.<\/p>\n

    Czy OB nadaje si\u0119 do bada\u0144 profilaktycznych u zdrowych os\u00f3b?<\/h3>\n

    Zwykle ma ograniczon\u0105 warto\u015b\u0107 jako samodzielny test przesiewowy. Bez objaw\u00f3w i bez konkretnego pytania klinicznego wynik mo\u017ce by\u0107 trudny do interpretacji i prowadzi\u0107 do niepotrzebnych w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n

    Czy dzieci i kobiety w ci\u0105\u017cy interpretuj\u0105 OB tak samo jak inni doro\u015bli?<\/h3>\n

    Nie. W tych grupach obowi\u0105zuj\u0105 szczeg\u00f3lne ograniczenia interpretacyjne. Ci\u0105\u017ca mo\u017ce fizjologicznie podwy\u017csza\u0107 OB, a u dzieci znaczenie wyniku zawsze trzeba odnosi\u0107 do wieku i objaw\u00f3w.<\/p>\n

    Czy istnieje jedno \u201eniebezpieczne\u201d OB, kt\u00f3re zawsze oznacza powa\u017cn\u0105 chorob\u0119?<\/h3>\n

    Nie ma jednej uniwersalnej granicy dzia\u0142aj\u0105cej u wszystkich pacjent\u00f3w. Bardzo wysokie warto\u015bci zwi\u0119kszaj\u0105 podejrzenie istotnej choroby, ale nadal wymagaj\u0105 diagnostyki potwierdzaj\u0105cej i oceny ca\u0142ego obrazu klinicznego.<\/p>\n

    Podsumowuj\u0105c, OB to u\u017cyteczne, ale nieswoiste badanie laboratoryjne. Najlepiej sprawdza si\u0119 jako element szerszej diagnostyki albo monitorowania wybranych chor\u00f3b, a nie jako samodzielna odpowied\u017a na pytanie \u201eczy jestem chory\u201d. Wynik warto interpretowa\u0107 spokojnie i w kontek\u015bcie objaw\u00f3w oraz innych bada\u0144, bo dopiero wtedy odczyn Biernackiego nabiera realnego znaczenia klinicznego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    OB, czyli odczyn Biernackiego, to proste badanie krwi, kt\u00f3re nie rozpoznaje konkretnej choroby, ale mo\u017ce sygnalizowa\u0107, \u017ce w organizmie toczy si\u0119 stan zapalny, infekcja, choroba autoimmunologiczna, nowotworowa lub inny proces…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1560,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[312],"tags":[369,370],"class_list":["post-1561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-badania","tag-odczyn-biernackiego","tag-szybkosc-opadania-krwinek-czerwonych"],"yoast_head":"\nOB - \u015awiat lekarzy<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"OB - \u015awiat lekarzy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"OB, czyli odczyn Biernackiego, to proste badanie krwi, kt\u00f3re nie rozpoznaje konkretnej choroby, ale mo\u017ce sygnalizowa\u0107, \u017ce w organizmie toczy si\u0119 stan zapalny, infekcja, choroba autoimmunologiczna, nowotworowa lub inny proces…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u015awiat lekarzy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-08T11:38:39+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0a09edb2438087e111a0b82f4e3a9098\"},\"headline\":\"OB\",\"datePublished\":\"2026-08-08T11:38:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/\"},\"wordCount\":2882,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-24.webp\",\"keywords\":[\"odczyn Biernackiego\",\"szybko\u015b\u0107 opadania krwinek czerwonych\"],\"articleSection\":[\"Badania\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/\",\"name\":\"OB - \u015awiat lekarzy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-24.webp\",\"datePublished\":\"2026-08-08T11:38:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0a09edb2438087e111a0b82f4e3a9098\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-24.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/output1-24.webp\",\"width\":1024,\"height\":1024,\"caption\":\"OB\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/08\\\/ob\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"OB\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/\",\"name\":\"\u015awiat lekarzy\",\"description\":\"portal dla lekarzy\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0a09edb2438087e111a0b82f4e3a9098\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/swiatlekarzy.pl\\\/index.php\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"OB - \u015awiat lekarzy","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"OB - \u015awiat lekarzy","og_description":"OB, czyli odczyn Biernackiego, to proste badanie krwi, kt\u00f3re nie rozpoznaje konkretnej choroby, ale mo\u017ce sygnalizowa\u0107, \u017ce w organizmie toczy si\u0119 stan zapalny, infekcja, choroba autoimmunologiczna, nowotworowa lub inny proces…","og_url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/","og_site_name":"\u015awiat lekarzy","article_published_time":"2026-08-08T11:38:39+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#\/schema\/person\/0a09edb2438087e111a0b82f4e3a9098"},"headline":"OB","datePublished":"2026-08-08T11:38:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/"},"wordCount":2882,"image":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-24.webp","keywords":["odczyn Biernackiego","szybko\u015b\u0107 opadania krwinek czerwonych"],"articleSection":["Badania"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/","url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/","name":"OB - \u015awiat lekarzy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-24.webp","datePublished":"2026-08-08T11:38:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#\/schema\/person\/0a09edb2438087e111a0b82f4e3a9098"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/#primaryimage","url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-24.webp","contentUrl":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/output1-24.webp","width":1024,"height":1024,"caption":"OB"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/ob\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"OB"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#website","url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/","name":"\u015awiat lekarzy","description":"portal dla lekarzy","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/#\/schema\/person\/0a09edb2438087e111a0b82f4e3a9098","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e609b381659f1df9d3dea107e3c05fa9ad22a194ec1799dd9a433deddc1fe2c?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/swiatlekarzy.pl"],"url":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1561"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1561\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swiatlekarzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}