Grypa to ostra choroba zaka\u017ana uk\u0142adu oddechowego wywo\u0142ywana przez wirusy grypy. Najcz\u0119\u015bciej zaczyna si\u0119 nagle i mo\u017ce powodowa\u0107 gor\u0105czk\u0119, b\u00f3le mi\u0119\u015bni, os\u0142abienie, kaszel oraz b\u00f3l gard\u0142a, ale jej przebieg bywa bardzo r\u00f3\u017cny \u2014 od sk\u0105poobjawowego po ci\u0119\u017cki, wymagaj\u0105cy hospitalizacji. Cho\u0107 wiele infekcji sezonowych daje podobne objawy, grypy nie nale\u017cy uto\u017csamia\u0107 z ka\u017cdym \u201eprzezi\u0119bieniem\u201d, poniewa\u017c r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 przyczyn\u0105, przebiegiem i ryzykiem powik\u0142a\u0144. To choroba, kt\u00f3rej mo\u017cna cz\u0119\u015bciowo zapobiega\u0107, przede wszystkim dzi\u0119ki szczepieniom i zasadom ograniczania transmisji zaka\u017ce\u0144.<\/p>\n
Grypa<\/strong> to wirusowa, zaka\u017ana choroba uk\u0142adu oddechowego, obejmuj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie nos, gard\u0142o, krta\u0144, tchawic\u0119 i oskrzela, a w cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w tak\u017ce p\u0142uca. Medycznie najwa\u017cniejsze s\u0105 zaka\u017cenia wywo\u0142ane przez wirusy grypy typu A i B<\/strong>, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za coroczne zachorowania sezonowe u ludzi. Rzadziej znaczenie kliniczne maj\u0105 inne typy wirusa grypy.<\/p>\n W j\u0119zyku potocznym s\u0142owem \u201egrypa\u201d cz\u0119sto okre\u015bla si\u0119 r\u00f3\u017cne infekcje przebiegaj\u0105ce z gor\u0105czk\u0105 i kaszlem, jednak jest to nieprecyzyjne. Grypa jest konkretn\u0105 chorob\u0105 zaka\u017an\u0105<\/strong> o potwierdzonej przyczynie wirusowej, a nie pojedynczym objawem, nieprawid\u0142owym wynikiem badania ani og\u00f3lnym zespo\u0142em \u201egrypopodobnym\u201d. Okre\u015blenie choroba grypopodobna<\/em> opisuje zesp\u00f3\u0142 objaw\u00f3w, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 spowodowany gryp\u0105, ale tak\u017ce wieloma innymi wirusami.<\/p>\n Wirus szerzy si\u0119 przede wszystkim drog\u0105 kropelkow\u0105 i przez bliski kontakt z wydzielin\u0105 dr\u00f3g oddechowych osoby zaka\u017conej. Do transmisji mo\u017ce dochodzi\u0107 ju\u017c kr\u00f3tko przed wyst\u0105pieniem objaw\u00f3w i przez kilka dni po ich pojawieniu si\u0119, a u ma\u0142ych dzieci i os\u00f3b z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105 okres zaka\u017ano\u015bci mo\u017ce by\u0107 d\u0142u\u017cszy. Zaka\u017cenie wirusem nie zawsze oznacza ci\u0119\u017ck\u0105, w pe\u0142ni objawow\u0105 chorob\u0119 \u2014 cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b przechodzi gryp\u0119 \u0142agodnie lub sk\u0105poobjawowo, ale nadal mo\u017ce zaka\u017ca\u0107 innych.<\/p>\n Grypa wyst\u0119puje na ca\u0142ym \u015bwiecie, zwykle sezonowo, z wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 zachorowa\u0144 w ch\u0142odniejszych miesi\u0105cach klimatu umiarkowanego. Cz\u0119sto\u015b\u0107 zachorowa\u0144 zmienia si\u0119 z sezonu na sezon, zale\u017cnie od kr\u0105\u017c\u0105cych wariant\u00f3w wirusa, poziomu odporno\u015bci populacyjnej i dopasowania sk\u0142adu szczepionki do sezonu.<\/p>\n Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 grypy jest zaka\u017cenie wirusem grypy<\/strong>. Wirus wnika do kom\u00f3rek nab\u0142onka dr\u00f3g oddechowych, namna\u017ca si\u0119 w nich i wywo\u0142uje miejscowy stan zapalny oraz og\u00f3lnoustrojow\u0105 reakcj\u0119 immunologiczn\u0105. To w\u0142a\u015bnie odpowied\u017a zapalna organizmu odpowiada za wiele typowych objaw\u00f3w, takich jak gor\u0105czka, b\u00f3le mi\u0119\u015bni czy rozbicie.<\/p>\n Wirusy grypy, zw\u0142aszcza typu A, cz\u0119sto ulegaj\u0105 zmianom genetycznym. Drobne zmiany antygenowe sprawiaj\u0105, \u017ce odporno\u015b\u0107 po wcze\u015bniejszym zaka\u017ceniu lub szczepieniu nie zawsze ca\u0142kowicie chroni przed kolejnym zachorowaniem. To jeden z powod\u00f3w sezonowych epidemii i corocznej aktualizacji szczepionek.<\/p>\n Czynnik ryzyka nie jest tym samym co przyczyna<\/strong>. Przyczyn\u0105 grypy jest zaka\u017cenie wirusem, natomiast czynniki ryzyka zwi\u0119kszaj\u0105 prawdopodobie\u0144stwo zaka\u017cenia, ci\u0119\u017cszego przebiegu albo powik\u0142a\u0144.<\/p>\n Ryzyko ci\u0119\u017ckiego przebiegu nie rozk\u0142ada si\u0119 r\u00f3wnomiernie. U wi\u0119kszo\u015bci zdrowych doros\u0142ych grypa ust\u0119puje samoistnie, ale u kobiet w ci\u0105\u017cy, senior\u00f3w, dzieci i os\u00f3b przewlekle chorych cz\u0119\u015bciej prowadzi do zapalenia p\u0142uc, zaostrzenia chor\u00f3b podstawowych i hospitalizacji.<\/p>\n Typowa grypa zaczyna si\u0119 nag\u0142e<\/strong>, cz\u0119sto w ci\u0105gu kilku godzin. Najbardziej charakterystyczne s\u0105 objawy og\u00f3lne, kt\u00f3re bywaj\u0105 silniejsze ni\u017c w zwyk\u0142ym przezi\u0119bieniu.<\/p>\n Objawy wczesne to zwykle gor\u0105czka, b\u00f3l g\u0142owy, b\u00f3le mi\u0119\u015bni i nag\u0142e os\u0142abienie. Objawy ze strony dr\u00f3g oddechowych, takie jak kaszel, mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c gor\u0105czka. U cz\u0119\u015bci chorych dominuje kaszel i zm\u0119czenie, a u cz\u0119\u015bci przebieg jest \u0142agodny. Podobne objawy mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w COVID-19, RSV, zaka\u017ceniach rinowirusowych, adenowirusowych, bakteryjnym zapaleniu p\u0142uc i wielu innych chorobach, dlatego sam obraz kliniczny nie zawsze pozwala na pewne rozpoznanie.<\/p>\n Grypa ma zwykle przebieg ostry i samoograniczaj\u0105cy si\u0119<\/strong>. Gor\u0105czka i najsilniejsze objawy og\u00f3lne ust\u0119puj\u0105 najcz\u0119\u015bciej po kilku dniach, natomiast kaszel, os\u0142abienie i mniejsza tolerancja wysi\u0142ku mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 przez 1\u20132 tygodnie, czasem d\u0142u\u017cej. U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w dochodzi do szybkiej poprawy, ale u innych nast\u0119puje zaostrzenie po okresie pozornej stabilizacji, co mo\u017ce sugerowa\u0107 powik\u0142ania.<\/p>\n Nie stosuje si\u0119 oficjalnego podzia\u0142u grypy na stadia podobnego do niekt\u00f3rych chor\u00f3b nowotworowych czy przewlek\u0142ych. W praktyce klinicznej ocenia si\u0119 raczej ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 przebiegu<\/strong>: \u0142agodny, umiarkowany lub ci\u0119\u017cki, z lub bez powik\u0142a\u0144. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwraca si\u0119 na zaj\u0119cie dolnych dr\u00f3g oddechowych, spadek saturacji, odwodnienie i pogorszenie chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych.<\/p>\n Rozpoznanie opiera si\u0119 na wywiadzie, badaniu fizykalnym i \u2014 w razie potrzeby \u2014 badaniach laboratoryjnych<\/strong>. W okresie zwi\u0119kszonej liczby zachorowa\u0144 lekarz mo\u017ce podejrzewa\u0107 gryp\u0119 na podstawie nag\u0142ego pocz\u0105tku objaw\u00f3w i obrazu klinicznego, ale takie rozpoznanie ma ograniczon\u0105 swoisto\u015b\u0107.<\/p>\n Do potwierdzenia zaka\u017cenia stosuje si\u0119 testy wykrywaj\u0105ce materia\u0142 genetyczny wirusa, najcz\u0119\u015bciej metodami amplifikacji kwas\u00f3w nukleinowych. S\u0105 one bardziej czu\u0142e ni\u017c szybkie testy antygenowe. Szybkie testy mog\u0105 by\u0107 przydatne klinicznie, ale trzeba pami\u0119ta\u0107 o mo\u017cliwo\u015bci wynik\u00f3w fa\u0142szywie ujemnych<\/strong>, zw\u0142aszcza przy niskiej czu\u0142o\u015bci testu, nieprawid\u0142owym pobraniu materia\u0142u lub p\u00f3\u017anym etapie choroby. Wynik testu nale\u017cy interpretowa\u0107 w kontek\u015bcie objaw\u00f3w i sytuacji epidemiologicznej.<\/p>\n Badania obrazowe, takie jak RTG klatki piersiowej, nie s\u0142u\u017c\u0105 do rozpoznania samej grypy, ale mog\u0105 by\u0107 potrzebne przy podejrzeniu zapalenia p\u0142uc lub innych powik\u0142a\u0144. Podobnie badania laboratoryjne krwi mog\u0105 wspiera\u0107 ocen\u0119 stanu chorego, lecz nie s\u0105 swoiste dla grypy. Nie prowadzi si\u0119 powszechnych bada\u0144 przesiewowych w kierunku grypy u os\u00f3b bezobjawowych; testowanie wykonuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wtedy, gdy wynik mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na post\u0119powanie kliniczne, izolacj\u0119 lub decyzje epidemiologiczne.<\/p>\n Leczenie grypy zale\u017cy od wieku pacjenta, czasu od pocz\u0105tku objaw\u00f3w, ci\u0119\u017cko\u015bci przebiegu, chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych i ryzyka powik\u0142a\u0144. U wielu wcze\u015bniej zdrowych os\u00f3b podstaw\u0105 jest leczenie objawowe i wspomagaj\u0105ce<\/strong>, czyli odpoczynek, odpowiednie nawodnienie oraz leki stosowane w celu \u0142agodzenia gor\u0105czki i b\u00f3lu. Takie post\u0119powanie nie skraca znacz\u0105co samej replikacji wirusa, ale poprawia komfort chorego.<\/p>\n U wybranych pacjent\u00f3w stosuje si\u0119 leki przeciwwirusowe aktywne wobec wirusa grypy<\/strong>. Z wytycznych wynika, \u017ce najwi\u0119ksze korzy\u015bci daje ich wczesne wdro\u017cenie, szczeg\u00f3lnie u os\u00f3b z grup ryzyka ci\u0119\u017ckiego przebiegu, u chorych hospitalizowanych oraz przy ci\u0119\u017ckiej lub post\u0119puj\u0105cej chorobie. Leki te mog\u0105 skr\u00f3ci\u0107 czas trwania objaw\u00f3w i zmniejszy\u0107 ryzyko cz\u0119\u015bci powik\u0142a\u0144, cho\u0107 skala korzy\u015bci zale\u017cy od populacji i czasu rozpocz\u0119cia terapii. Dob\u00f3r preparatu i zasad leczenia nale\u017cy do personelu medycznego.<\/p>\n Antybiotyki nie lecz\u0105 grypy<\/strong>, poniewa\u017c dzia\u0142aj\u0105 na bakterie, a nie na wirusy. Mog\u0105 by\u0107 potrzebne dopiero wtedy, gdy dojdzie do bakteryjnego nadka\u017cenia lub gdy istniej\u0105 przes\u0142anki do rozpoznania wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cej infekcji bakteryjnej. Nieuzasadnione stosowanie antybiotyk\u00f3w zwi\u0119ksza ryzyko dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych i oporno\u015bci bakterii.<\/p>\n W ci\u0119\u017ckich przypadkach konieczne bywa leczenie szpitalne, tlenoterapia, nawadnianie do\u017cylne, monitorowanie funkcji oddechowej i kr\u0105\u017ceniowej, a czasem leczenie na oddziale intensywnej terapii. U os\u00f3b z chorobami przewlek\u0142ymi wa\u017cne jest tak\u017ce monitorowanie zaostrze\u0144 chor\u00f3b podstawowych, na przyk\u0142ad niewydolno\u015bci serca czy POChP.<\/p>\n Skuteczno\u015b\u0107 terapii ocenia si\u0119 na podstawie poprawy objaw\u00f3w, wydolno\u015bci oddechowej, saturacji, tolerancji p\u0142yn\u00f3w i stanu og\u00f3lnego. Bezpiecze\u0144stwo leczenia zale\u017cy od zastosowanych lek\u00f3w oraz stanu pacjenta, w tym czynno\u015bci nerek i w\u0105troby oraz mo\u017cliwych interakcji z innymi preparatami.<\/p>\n Najcz\u0119stsze powik\u0142ania dotycz\u0105 uk\u0142adu oddechowego. Nale\u017c\u0105 do nich wirusowe zapalenie p\u0142uc, bakteryjne nadka\u017cenie i zapalenie p\u0142uc, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok oraz zapalenie ucha \u015brodkowego, szczeg\u00f3lnie u dzieci. Grypa mo\u017ce te\u017c pogarsza\u0107 przebieg chor\u00f3b przewlek\u0142ych, zw\u0142aszcza uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i oddechowego.<\/p>\n Do powa\u017cniejszych, cho\u0107 rzadszych powik\u0142a\u0144 nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi zapalenie mi\u0119\u015bnia sercowego, zapalenie m\u00f3zgu, drgawki gor\u0105czkowe u ma\u0142ych dzieci, niewydolno\u015b\u0107 oddechowa, sepsa i wielonarz\u0105dowe pogorszenie stanu og\u00f3lnego. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b po przebytej grypie przez pewien czas utrzymuje si\u0119 os\u0142abienie, spadek wydolno\u015bci i nasilenie zaburze\u0144 snu.<\/p>\n Rokowanie jest na og\u00f3\u0142 dobre u os\u00f3b m\u0142odszych i wcze\u015bniej zdrowych, ale pogarsza si\u0119 wraz z wiekiem, u pacjent\u00f3w z przewlek\u0142ymi schorzeniami, w ci\u0105\u017cy i przy op\u00f3\u017anionym rozpoznaniu ci\u0119\u017ckich powik\u0142a\u0144. Samo przebycie grypy nie daje pe\u0142nej, trwa\u0142ej ochrony przed kolejnym zachorowaniem w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n Najskuteczniejsz\u0105 i oficjalnie zalecan\u0105 metod\u0105 profilaktyki pierwotnej s\u0105 coroczne szczepienia przeciw grypie<\/strong>. Sk\u0142ad szczepionek jest aktualizowany sezonowo, aby mo\u017cliwie najlepiej odpowiada\u0142 kr\u0105\u017c\u0105cym wariantom wirusa. Ochrona nie jest stuprocentowa, ale liczne dane z bada\u0144 i nadzoru epidemiologicznego pokazuj\u0105, \u017ce szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania, a jeszcze wyra\u017aniej ogranicza ryzyko ci\u0119\u017ckiego przebiegu, hospitalizacji i zgonu, zw\u0142aszcza w grupach podwy\u017cszonego ryzyka.<\/p>\n Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest szczepienie os\u00f3b starszych, kobiet w ci\u0105\u017cy, ma\u0142ych dzieci, pacjent\u00f3w przewlekle chorych, os\u00f3b z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105 oraz pracownik\u00f3w ochrony zdrowia i opiekun\u00f3w. Zalecenia szczeg\u00f3\u0142owe mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy krajami, ale te grupy s\u0105 najcz\u0119\u015bciej obejmowane priorytetem.<\/p>\n Do dzia\u0142a\u0144 dodatkowo zmniejszaj\u0105cych ryzyko transmisji nale\u017c\u0105:<\/p>\n Nie ma zaleconych bada\u0144 przesiewowych dla og\u00f3\u0142u spo\u0142ecze\u0144stwa bez objaw\u00f3w. Profilaktyka wt\u00f3rna w praktyce oznacza przede wszystkim szybkie rozpoznanie ci\u0119\u017cszego przebiegu i powik\u0142a\u0144 u os\u00f3b, kt\u00f3re ju\u017c zachorowa\u0142y.<\/p>\n Pilna ocena medyczna jest potrzebna, je\u015bli w przebiegu podejrzewanej lub rozpoznanej grypy pojawi\u0105 si\u0119 objawy alarmowe. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n W razie objaw\u00f3w bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia, takich jak ci\u0119\u017cka duszno\u015b\u0107, utrata przytomno\u015bci czy objawy powa\u017cnych zaburze\u0144 neurologicznych, nale\u017cy pilnie wezwa\u0107 pomoc medyczn\u0105.<\/p>\n Mit 1: Ka\u017cda infekcja z katarem to grypa.<\/strong> Nie. Katar, kaszel i gor\u0105czka mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w wielu zaka\u017ceniach wirusowych. Grypa to konkretna choroba wywo\u0142ywana przez wirusy grypy.<\/p>\n Mit 2: Antybiotyk leczy gryp\u0119.<\/strong> Nie leczy, poniewa\u017c grypa ma przyczyn\u0119 wirusow\u0105. Antybiotyk mo\u017ce by\u0107 potrzebny tylko przy potwierdzonym lub silnie podejrzewanym powik\u0142aniu bakteryjnym.<\/p>\n Mit 3: Szczepienie powoduje gryp\u0119.<\/strong> Nie wiadomo o wiarygodnych danych potwierdzaj\u0105cych, \u017ce inaktywowana szczepionka wywo\u0142uje gryp\u0119. Po szczepieniu mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 przej\u015bciowe objawy niepo\u017c\u0105dane, takie jak b\u00f3l w miejscu wk\u0142ucia czy stan podgor\u0105czkowy, ale nie s\u0105 one r\u00f3wnoznaczne z zachorowaniem na gryp\u0119.<\/p>\n Mit 4: Je\u015bli kto\u015b jest zdrowy i m\u0142ody, nie musi przejmowa\u0107 si\u0119 gryp\u0105.<\/strong> U wi\u0119kszo\u015bci takich os\u00f3b przebieg jest \u0142agodny, ale nadal mo\u017cliwe s\u0105 powik\u0142ania i zaka\u017canie bardziej nara\u017conych domownik\u00f3w.<\/p>\n Mit 5: Raz przebyta grypa daje trwa\u0142\u0105 ochron\u0119.<\/strong> Nie. Wirusy grypy zmieniaj\u0105 si\u0119, dlatego mo\u017cna zachorowa\u0107 ponownie w kolejnych sezonach.<\/p>\n Nie. Przezi\u0119bienie jest zwykle \u0142agodniejsz\u0105 infekcj\u0105, wywo\u0142ywan\u0105 przez wiele r\u00f3\u017cnych wirus\u00f3w. Grypa cz\u0119\u015bciej zaczyna si\u0119 nagle i daje silniejsze objawy og\u00f3lne oraz wi\u0119ksze ryzyko powik\u0142a\u0144.<\/p>\n Tak. Cho\u0107 gor\u0105czka jest cz\u0119sta, jej brak nie wyklucza grypy. Dotyczy to zw\u0142aszcza cz\u0119\u015bci senior\u00f3w, os\u00f3b z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105 lub pacjent\u00f3w z nietypowym przebiegiem zaka\u017cenia.<\/p>\n Zwykle zaka\u017ano\u015b\u0107 zaczyna si\u0119 kr\u00f3tko przed wyst\u0105pieniem objaw\u00f3w i trwa przez kilka dni po ich pocz\u0105tku. U dzieci i os\u00f3b z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105 okres ten mo\u017ce by\u0107 d\u0142u\u017cszy. Dok\u0142adny czas bywa zmienny.<\/p>\n Nie. \u017baden test nie jest doskona\u0142y. Wynik mo\u017ce by\u0107 fa\u0142szywie ujemny, je\u015bli materia\u0142 pobrano zbyt p\u00f3\u017ano, nieprawid\u0142owo lub zastosowano test o ni\u017cszej czu\u0142o\u015bci. Dlatego wynik ocenia si\u0119 \u0142\u0105cznie z objawami i sytuacj\u0105 epidemiologiczn\u0105.<\/p>\n Nie zawsze. U wielu zdrowych os\u00f3b z \u0142agodnym przebiegiem wystarcza leczenie objawowe. Leki przeciwwirusowe s\u0105 szczeg\u00f3lnie rozwa\u017cane u pacjent\u00f3w z grup ryzyka, w ci\u0119\u017ckim przebiegu lub przy hospitalizacji.<\/p>\n Tak. Ci\u0105\u017ca zwi\u0119ksza ryzyko ci\u0119\u017cszej grypy i powik\u0142a\u0144, dlatego szczepienia ochronne oraz szybka konsultacja medyczna w razie zachorowania maj\u0105 w tej grupie szczeg\u00f3lne znaczenie.<\/p>\n Tak. Nawet po ust\u0105pieniu gor\u0105czki kaszel, zm\u0119czenie i spadek wydolno\u015bci mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 przez kilkana\u015bcie dni, a czasem d\u0142u\u017cej. Je\u015bli jednak stan si\u0119 pogarsza lub pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy alarmowe, potrzebna jest ocena lekarska.<\/p>\n Tak. Coroczne szczepienie jest zalecane, poniewa\u017c odporno\u015b\u0107 z czasem s\u0142abnie, a kr\u0105\u017c\u0105ce warianty wirusa mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy sezonami. To jeden z g\u0142\u00f3wnych powod\u00f3w okresowej aktualizacji szczepionek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Grypa to ostra choroba zaka\u017ana uk\u0142adu oddechowego wywo\u0142ywana przez wirusy grypy. Najcz\u0119\u015bciej zaczyna si\u0119 nagle i mo\u017ce powodowa\u0107 gor\u0105czk\u0119, b\u00f3le mi\u0119\u015bni, os\u0142abienie, kaszel oraz b\u00f3l gard\u0142a, ale jej przebieg bywa…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1525,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[313],"tags":[319,317,321,320,318],"class_list":["post-1526","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroby","tag-choroba-zakazna","tag-grypa","tag-leczenie-grypy","tag-objawy-grypy","tag-wirusowa"],"yoast_head":"\nPrzyczyny i czynniki ryzyka<\/h2>\n
Najwa\u017cniejsze czynniki ryzyka<\/h3>\n
\n
Objawy grypy<\/h3>\n
\n
Przebieg choroby<\/h3>\n
Rozpoznanie grypy<\/h3>\n
Leczenie<\/h3>\n
Powik\u0142ania i rokowanie<\/h3>\n
Najwa\u017cniejsze informacje o grypie<\/h2>\n
\n\n
\n \nObszar<\/th>\n Najwa\u017cniejsze informacje<\/th>\n Znaczenie kliniczne<\/th>\n Wa\u017cne zastrze\u017cenie<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n Definicja<\/td>\n Grypa jest ostr\u0105, zaka\u017an\u0105 chorob\u0105 uk\u0142adu oddechowego wywo\u0142ywan\u0105 g\u0142\u00f3wnie przez wirusy grypy typu A i B.<\/td>\n Pozwala odr\u00f3\u017cni\u0107 chorob\u0119 od potocznego \u201eprzezi\u0119bienia\u201d i od nieswoistej choroby grypopodobnej.<\/td>\n Same objawy nie zawsze wystarczaj\u0105 do pewnego rozpoznania, bo podobny obraz daj\u0105 inne infekcje.<\/td>\n<\/tr>\n \n Droga szerzenia<\/td>\n Wirus przenosi si\u0119 g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 kropelkow\u0105 i przez bliski kontakt z wydzielin\u0105 dr\u00f3g oddechowych.<\/td>\n Wyja\u015bnia, dlaczego zachorowania \u0142atwo szerz\u0105 si\u0119 w rodzinach, szko\u0142ach, pracy i plac\u00f3wkach opieki.<\/td>\n Zaka\u017cona osoba mo\u017ce zaka\u017ca\u0107 tak\u017ce przed pe\u0142nym rozwini\u0119ciem objaw\u00f3w.<\/td>\n<\/tr>\n \n Objawy<\/td>\n Typowe s\u0105 nag\u0142y pocz\u0105tek, gor\u0105czka, b\u00f3le mi\u0119\u015bni, b\u00f3l g\u0142owy, os\u0142abienie i kaszel.<\/td>\n Nag\u0142y pocz\u0105tek i silne objawy og\u00f3lne zwi\u0119kszaj\u0105 podejrzenie grypy.<\/td>\n Brak gor\u0105czki nie wyklucza grypy, zw\u0142aszcza u cz\u0119\u015bci senior\u00f3w i os\u00f3b z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105.<\/td>\n<\/tr>\n \n Rozpoznanie<\/td>\n Potwierdzenie mo\u017cna uzyska\u0107 testami wykrywaj\u0105cymi wirusa, szczeg\u00f3lnie metodami molekularnymi.<\/td>\n Wynik badania bywa wa\u017cny przy decyzji o leczeniu przeciwwirusowym i izolacji.<\/td>\n Szybkie testy antygenowe maj\u0105 ograniczenia i mog\u0105 dawa\u0107 wyniki fa\u0142szywie ujemne.<\/td>\n<\/tr>\n \n Leczenie<\/td>\n Podstaw\u0105 jest leczenie objawowe, a u wybranych chorych stosuje si\u0119 leki przeciwwirusowe.<\/td>\n Wczesne leczenie przeciwwirusowe jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne u os\u00f3b z grup ryzyka ci\u0119\u017ckiego przebiegu.<\/td>\n Antybiotyki nie dzia\u0142aj\u0105 na wirusa grypy i nie s\u0105 rutynowym leczeniem tej choroby.<\/td>\n<\/tr>\n \n Powik\u0142ania<\/td>\n Do powik\u0142a\u0144 nale\u017c\u0105 zapalenie p\u0142uc, zaostrzenie chor\u00f3b przewlek\u0142ych, a rzadziej powik\u0142ania sercowe i neurologiczne.<\/td>\n To g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego grypa mo\u017ce by\u0107 gro\u017ana dla senior\u00f3w, kobiet w ci\u0105\u017cy i os\u00f3b przewlekle chorych.<\/td>\n Ci\u0119\u017ckie powik\u0142ania mog\u0105 rozwin\u0105\u0107 si\u0119 tak\u017ce u os\u00f3b wcze\u015bniej zdrowych, cho\u0107 zdarza si\u0119 to rzadziej.<\/td>\n<\/tr>\n \n Profilaktyka<\/td>\n Najwa\u017cniejsz\u0105 metod\u0105 zapobiegania s\u0105 coroczne szczepienia oraz ograniczanie transmisji zaka\u017ce\u0144.<\/td>\n Zmniejsza to ryzyko zachorowania, ci\u0119\u017ckiego przebiegu, hospitalizacji i zgonu w grupach ryzyka.<\/td>\n Szczepionka nie chroni idealnie w ka\u017cdym sezonie, ale nadal istotnie zmniejsza ryzyko ci\u0119\u017ckich nast\u0119pstw.<\/td>\n<\/tr>\n \n Szczeg\u00f3lne grupy<\/td>\n Dzieci, kobiety w ci\u0105\u017cy, seniorzy i osoby z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105 wymagaj\u0105 szczeg\u00f3lnej uwagi klinicznej.<\/td>\n U tych pacjent\u00f3w ni\u017cszy pr\u00f3g do konsultacji i leczenia mo\u017ce poprawia\u0107 bezpiecze\u0144stwo.<\/td>\n Decyzje diagnostyczne i terapeutyczne powinny by\u0107 indywidualizowane przez personel medyczny.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Jak zmniejszy\u0107 ryzyko grypy?<\/h2>\n
\n
Kiedy nale\u017cy pilnie szuka\u0107 pomocy medycznej?<\/h2>\n
\n
Mity i nieporozumienia<\/h2>\n
Czy grypa to to samo co przezi\u0119bienie?<\/h3>\n
Czy bez gor\u0105czki mo\u017cna mie\u0107 gryp\u0119?<\/h3>\n
Jak d\u0142ugo osoba z gryp\u0105 mo\u017ce zaka\u017ca\u0107 innych?<\/h3>\n
Czy test zawsze potwierdzi gryp\u0119?<\/h3>\n
Czy na gryp\u0119 zawsze trzeba przyjmowa\u0107 leki przeciwwirusowe?<\/h3>\n
Czy kobiety w ci\u0105\u017cy s\u0105 bardziej nara\u017cone na ci\u0119\u017cki przebieg?<\/h3>\n
Czy po grypie mo\u017cna d\u0142ugo czu\u0107 os\u0142abienie?<\/h3>\n
Czy szczepienie warto powtarza\u0107 co roku?<\/h3>\n